لزوم تهیؤ و آمادگى براى ادراك معارف الهى و حقیقت علم
لزوم تهیّأ وآمادگی افراد برای ادراک معارف الهی ، شرح فقره: فقال يا ابا عبداللَه! ليس العلم بالتعلم انما هو نورٌ... فاطلب اولاّ في نفسك حقيقة العبودية، 1 حضور نفس و طمأنينه در مجالسی كه بعنوان ذكر و در ارتباط با حقائق عرفاني و معارف الهي برگزار ميشود شرط لا يتغيّر و غير قابل اجتناب می باشد. 2 نشستن به حالت سكوت و طمأنينه و بدست آوردن جمعيّت خاطر قبل از اقامۀ نمازها تأثير بسزايي در بدست آوردن حضور قلب و توجه در نمازها دارد. 3 از جمله اشكالاتي كه مرحوم علامه طهراني به اقامة نماز جمعه می گرفتند سخنراني افراد قبل از خواندن خطبهها بوده است. 4 ذكر برخي از شرائط خطيب نماز جمعه و كيفيّت مطالبي كه در نماز جمعه بايد به استحضار مردم برساند. 5 ذكر حكايتي بسيار دقيق و آموزنده از مرحوم سيد مهدي بحرالعلوم مبني بر عملكرد مرحوم سيد در مراعات و رعايت احوال اشخاص. 6 ذكر دو دستوري كه مرحوم قاضي براي سالكان راه الهي انجام آنرا مفید و مغتنم ميشمرند. 7 كيفيت امتثال اوامر و نواهي پروردگار توسط ملائكه بر طبق آيه شريفه و يفعلون ما يؤمرون 8 كيفيت عملكرد ملائكه و تصرّفات ايشان همه نشأت گرفته از وجود حالت طمأنينه و سكونت و عبوديّت ايشان ميباشد و سنخيت وجودي شياطين و تصرفات ايشان همه بر اساس اضطرابات و تشويشات و ناآراميها ميباشد. 9 داشتن حضور قلب و توجه و حالت طمأنينه در هنگام تلقّي و دريافت مطالب اولياء الهي سبب نفوذ و تأثير چشمگير آنها در قلب و جان افراد ميشود. 10 تأكيد فراوان آيات قرآن بر عدم پيروي و متابعت افراد از گمان و ظن. 11 يكي از مهمترين مسائل سلوكي اين است كه افراد مبناء وپايۀ همۀاعمال خويش و تعاملات خود با ديگران را بر اساس علم و يقين قرار دهند. 12 با وجود كثرت علوم متداوله در دنيا و كوتاهي مدت عمر ،علم نافعي كه سعادت دنيا و آخرت انسان را فراهم ميكند چه علمي ميباشد. 13 بر اساس فرمايش پيامبر اكرم صلي اللَه عليه و آله و سلم علم نافع، علم معرفة اللَه و معرفت دين و معرفت افعال ميباشد. 14 ارزش و شرافت و افضليت علوم الهي منافي با ضرورت و نياز فراگيري و آموختن علوم متداوله در بالاترين حد ممكن نميباشد.
مرتب سازی:
لزوم تهیؤ و آمادگى براى ادراك معارف الهى و حقیقت علم
8شما توقع نداشته باشید كسانی كه تمام عمرشان را برای رسیدن به موقعیتی گذراندهاند، در راه خدا و برقراری حكومت اسلام و برای كمك و مساعدتِ شما از تمام آن زحمتها دست بردارند؛ آنها هیچوقت به سراغ شما نمیآیند.
شما خیال میكنید كسیكه چهل سال در سردابهای نجف درس خوانده و زحمت كشیده تا به موقعیتی رسیده است، از تمام این مسائل دست برمیدارد و زیر این لوا میآید و متحد و همسو و یكسان با دیگران، از همه این منافع و ریاسات میگذرد و مانند بقیه و همدوش با آنها در این راه قدم میگذارد و نسبت به این مسائل بیتفاوت میشود؟! هیهات! اگر شما میخواهید كاری كنید، خودتان آن را انجام بدهید؛ اینها نمیآیند.1
ما سابقاً مطالبی را از بزرگان میشنیدیم، ولی باور نكردیم تا با چشم خود افرادی را دیدیم كه با ظاهری باابهت و جلال، آراسته و فریبنده، چه مسائلی را در نظر دارند و فقط خدا میداند در باطن آنها چه میگذرد! با چشم خود افرادی را دیدیم كه در همین كشور درس میدادند و زحمت میكشیدند و ندای «وااسلاماه!» سرمیدادند، ولی این فضل و علم در خدمت صدام و شیطان و كفر واقع شد.
حكایت عالم فاضلی كه بعد از انقلاب ایران به عراق پناهنده شد
نظیر قضیه هم مباحثه مرحوم آیه اللَه سید جمال الدین گلپایگانی قضیه آن شخص است كه فضل علمی او به حدی بود كه مسائل مبتلابه جریان زلزله گناباد را بلافاصله بعد از استفتاء در مجلس پاسخ میداد، اما به عراق رفت و دستدردستصدام از رادیوی عراق علیه اسلام و ملت و رهبر انقلاب سخنرانی میكرد، و چه مطالبی كه بیان نمینمود!2
این افراد بسیارند و بیسواد نیستند و عقلشان هم به خوبی كار میكند؛ لذاست كه مولانا میفرماید:
خردهكاریهای علم هَندَسه *** یا نجوم و علم طب و فلسفه كان تعلّق با همین دنییستَش *** ره به هفتم آسمان بر نیستش این علم به همین دنیا تعلق داشته، نه به عقبی تعلق دشاته و نه به آسمان راهی؛ فقه و روایات امام صادق را میخواند برای اینكه فقه را بكوبد و امام صادق را بمیراند؛ فلسفه را میخواند تا خدا را به زمین بزند.
- وظيفه فرد مسلمان در احياى حكومت اسلام، ص ١٧٦ تا ١٧٨ و ص ٢٨.
- همين كتاب، ص ٨١.