آثار و تبعات سوء عناوین و القاب در بعد فردى و اجتماعى‏

أعوذُ باللَه مِنَ الشَّيطان الرجيم‌

بسم اللَه الرّحمن الرّحيم‌

الحَمدُ للّه رَبِّ العالمين‌

والصّلوة و السّلام عَلى سيّدنا و نَبيّنا و حَبيب قُلوبنا و طَبيب نُفوسنا

ابى‌القاسم مُحمَّد و عَلى آله الطّيّبين الطّاهرين المَعصومين المُكرَّمين‌

واللَعنة عَلى أعدائهم اجمعين الى يوم الدين‌

قلتُ: يا شَريفُ! فقال: قُلْ يا أباعبداللَه. «عنوان بصری به امام صادق علیه‌السّلام خطاب می‌كند: یا شریف!؛ حضرت فرمودند: بگو یا اباعبداللَه!»

راجع به این مسأله و تبعاتی كه ممكن است تلقّب به القاب و عبارات معظِّمه و مكبِّره نفس نفس را بزرگ كند برای انسان بوجود بیاورد مطالبی عرض شد و عرض شد این مسأله در دو بُعد اثر سلبی و منفی دارد؛ یكی مربوط به خود انسان، بین خود و بین پروردگار و موقعیت خود، با پروردگار كه مقتضای صحّت و صدق آن موقعیت، ادراك حقیقت عبودیت است در نفس. این مسأله به این نكته خدشه وارد می‌كند. مسأله دوّم تأثیر سلبی و منفی در جامعه و اجتماع كه به مراتب خطرناكتر و اثرات مخرّب‌تر و تبعات نامناسبی كه ممكن است این قضیه در جامعه بوجود بیاورد، هر جامعه‌ای و هر اجتماعی.

نسبت به مسأله اوّل، عرض شد كه نفس به لحاظ تأثّرپذیری كه دارد و انفعالی كه دارد همچنان كه ممكن است در بستر مناسب كم‌كم از آن تعلّق مادّی و تعلّق كثرتی كم كند و به آن جهت ربوبی و عبودیت خود را تطبیق بدهد، از نقطه نظر تأثر از مسائل خلاف هم ممكن است كم‌كم آن جنبه عبودیت را از دست بدهد و به جنبه خلاف كه تعلّق به مادّه است، به آن جنبه توجّه و تنزّل پیدا كند. چرا می‌گویند با افراد نامناسب انسان برخورد نكند؟ چون از آنها می‌گیرد. نفس ما در برخورد با افراد نامناسب، از آنها متأثّر می‌شود، بخواهیم یا نخواهیم و آن مقداری كه از نورانیت و روحانیت ممكن است كه كسب كرده باشد، آن مقدار را از دست می‌دهد. چرا با افرادی كه دائماً ذكرشان دنیاست و مسائل دنیا است و صحبت از جریانات و حوادث در دنیا، انسان با آنها نباید بنشیند و نباید معاشرت داشته باشد؟ دیدید بعضی‌ها سؤال می‌كنند، می‌گویند كه: آقا! چطور می‌شود ما وقتی كه از خواب بلند می‌شویم با خدا شرط می‌كنیم گناه نكنیم، معاهده می‌كنیم، مشارطه می‌كنیم، غیبت نكنیم، اما یك مرتبه مطلب از دست می‌رود، وقتی كه در یك مجلس وارد می‌شویم یك دفعه می‌بینیم ما هم همراه با آنها بلكه یك قدری هم از آنها جلوتر مشغول همین صحبت و همین مطالب شدیم. این مال چیست؟ این مال این است كه از اول به حرف گوش ندادید جان من! به شما گفته می‌شود نباید در مجلسی كه ذكر دنیا و لهو و لعب و غیبت و تُهمت و اینهاست بروید. گوش نمی‌دهد، می‌روید، خودتان هم تهمت می‌زنید، خودتان هم غیبت می‌كنید، خودتان هم به لهو و لعب می‌افتید.