شیوه های درخواست از خداوند
گشودگی راههای رجا و دعا، و حجاب بودن اعمال و آمال سالک
حضرت علامه سید محمدحسین حسینی طهرانی (رضوان الله علیه) در این سخنرانی ارزشمند میفرمایند که بر اساس دعای امام سجاد (علیه السلام)، راههای درخواست و امید به سوی خداوند کاملاً گشوده و پُر از رحمت است. خداوند با سمع و علم لایتناهی خود، تمام دعاها را بدون تداخل میشنود. ایشان سپس به شرح موانع میپردازند و بیان میکنند که خداوند از خلق خود در حجاب نیست، بلکه این اعمال بد و آرزوهای دنیوی و «منیّت» سالک است که حجاب میشود. راه رسیدن به خدا نزدیک است، اما به شرط سبکبار بودن. در پایان، تأکید میشود که دعا و توسل سالک نباید از روی استحقاق، بلکه باید برخاسته از اعتماد به کَرَم الهی و ایمان به توحید او باشد.
مرتب سازی:
شیوه های درخواست از خداوند
3عجز غیر خدا در توجّه به تقاضاها ومطالب، در مقایسه با سعۀ پروردگار
چرا باز است و این راه برای دیگری باز نیست؟ بنده که اینجا نشستهام، اگر شما با من صحبت کنید، دیگری صحبت کند نمیفهمم. اگر دونفر، سه نفر، چهار نفر، ده نفر تقاضایی، خواهشی، مطلبی داشته باشند بگویند، إدراک نمیکنم؛ چون یک گوش است و یک طرف، دیگر انسان از دوّمی عاجز است. امّا خدا اینطور نیست؛ خدا یک گوش دارد، دوتا گوش ندارد، چون در آنجا تعدّد نیست. امّا گوشش خیلی عجیب است! همۀ گوشها را گرفته و به اندازهای سعه دارد که تمام صداها و تمام خواهشها به گوش او میرسد، و هیچ چیز از آن خواهشها و تقاضاها با هم تصادم ندارند و در آنجا که وارد میشوند، با هم معارضه نمیکنند؛ هر کدام از آن تقاضاها و خواهشها میرود و به جای خود مینشیند و خدا هر کدام را علیٰحِده گوش میکند، تقاضاها با همدیگر مخلوط نمیشوند و برای هر کدام به اندازۀ خودش اجابت داده میشود.1
وجود تقاضا و خواست به تعداد مخلوقات
حالا تقاضا چقدر است؟ به تعداد نفوس. در روی زمین چند میلیون، میلیون، میلیون، میلیون، میلیون، نفس است؟! انسان و حیوان و پرنده و ماهیهای دریا و جنبندگان و خزندگان، همۀ اینها صدا دارند، مطلب دارند، تقاضا دارند، با خدای خودشان ربط دارند. آن صدای پشۀ خیلی ریز که با باد اینطرف و آنطرف حرکت میکند، با آن صدای نعرۀ فیل اشتباه نمیشود! این پشهها و مگسهایی که روی خرطوم فیل مینشینند، همۀ اینها یک صداهایی دارند، یک تقاضاهایی دارند، آن فیل هم یک نعرهای میکشد؛ یا گاوها را دیدید که بعضی اوقات در شب یک نعرههایی میکشند. در آن طویلۀ گاو آن موجوداتی که روی زمین هستند، آن سوسکها و پشهها در آن تاریکی حاجتهایی دارند و کارهایی میکنند، صدای اینها با آن صدای نعرۀ گاو مخفی نمیشود و مدفون نمیشود؛ هر صدایی به جای خودش میرود و هر تقاضا در حدود و ثغور خودش به منصّۀ اجابت میرسد و درست جواب داده میشود! جواب این به دست او و جواب او به دست این نمیرسد.
- الکافی، ج ٢، ص ٥٩٣:
«عن أبیبصیر عن أبیعبدالله علیه السّلام فقال: ”قُلِ اللهُمَ إنِّی أَسأَلُک... یا مَن لا تُغَلِّطُهُ المَسائِلُ، یا مَن لا یَشغَلُهُ شَیءٌ عَن شَیءٍ و لا سَمعٌ عَن سَمعٍ و لا بَصَرٌ عَن بَصَرٍ، و لا یُبرِمُهُ إلحاحُ المُلِحِّین....“» ترجمه:
«ابوبصیر نقل میکند که حضرت امام صادق علیه السّلام فرمود: ”بگو: خداوندا، من تو را میخوانم... ای کسی که سؤالات مختلف، او را به اشتباه نمیاندازد. ای کسی که شیای او را از شیء دیگر غافل نمیکند و شنیدنی او را از شنیدن دیگر مشغول نمیدارد و دیدنی مانع از دیدن دیگر او نمیشود. ای کسی که الحاح و اصرار اصرارکنندگان، او را خسته و ناتوان نمیکند.“»
- الکافی، ج ٢، ص ٥٩٣: