حقوق متقابل والدین و فرزندان نسبت به یكدیگر

وَ قَضى‌ رَبُّكَ‌ یعنی خداوند حكم كرده است بر اینكه‌ أَلَّا تَعْبُدُوا إِلَّا إِيَّاهُ‌ غیر از او را عبادت نكنید. معنای عبادت هم كه می‌دانید چیست؟ یعنی در همه مراتب زندگی و همه مراحل زندگی آنچه كه مدّ نظر ما باشد او باشد و بعد بقیه مسائل را بر طبق این فكر و بر طبق این نقطه ما تطبیق بدهیم و اساس حركت و زندگانی در دنیا را براساس اتجاه به این نقطه و به این هدف تنظیم كنیم، نه اینكه كارمان را انجام بدهیم و وقتی كه به آخر رسیدیم فكر كنیم خب چقدر این قضیه در آن خدا بود. از اول كه می‌خواهیم پا را از منزل بیرون بگذاریم با این نیت بگذاریم كه این پا الآن دارد برای خدا حركت می‌كند، اگر یك روز بیاییم این كار را انجام بدهیم آن وقت می‌بینیم با روز دیگر تفاوت داشت، افكارمان تفاوت داشت، اقداممان تفاوت داشت، حركاتمان، اقداممان، همه اینها فرق می‌كند. أَلَّا تَعْبُدُوا إِلَّا إِيَّاهُ‌ هر كس به هر اندازه‌ای كه می‌تواند، هر كس در هر مرتبه‌ای كه هست، این قضی ربّك این حكم، حكم عالم تكوین است‌ إِلَّا إِيَّاهُ وَ بِالْوالِدَيْنِ إِحْساناً باید احسان كرد. یعنی مسأله احسان به والدین، این مسأله در كنار حكم تكوینی عبادت خدا قرار گرفته است، كنار حكم تكوینی توحید قرار گرفته است. إِمَّا يَبْلُغَنَّ عِنْدَكَ الْكِبَرَ أَحَدُهُما اگر یك وقتی یكی از اینها بزرگ شدند و سنّشان به شیخوخیت و پیری رسید، از حالت اعتدال خارج شدند یا هر دوی اینها، خب بالاخره وقتی یك شخصی پیر می‌شود سنّش بالا می‌رود آن اقتضائاتش خب تفاوت می‌كند، مسائلش، حوصله‌اش، سایر خصوصیاتش، تفاوت می‌كند، اگر در مواضعی خلاصه سختی دیدی، ناراحتی دیدی، فَلا تَقُلْ لَهُما أُفٍ‌ یك وقت خلاصه رویت را به آنها ترش نكنی‌ فَلا تَقُلْ لَهُما أُفٍ‌ یعنی یك حالت بی‌اعتنایی اه، چی، این چیه؟ این چه شد؟ همین، نمی‌گوید بد نگو، نمی‌گوید فحش نده، حالا بگذریم به مسائل دیگر، همین، یك حالتی كه با چشم و ابرو و با كیفیت صورت یك حالت بی‌اعتنایی بشود.