دیدگاه مكتب عرفان در ارتباط با تكالیف شرعیه و دستورات الهى

دسته دیگری هستند كه اینها از این مرتبه یك قدری بالاترند؛ یعنی مرتبه ترس در اینها تخفیف پیدا كرده امید در اینها زیاد است ولی امید به چه؟ امید به همین مسائل ظاهری، امید به رسیدن به منافع ظاهری اخروی، رسیدن به نعمات پروردگار در آن دنیا، رسیدن به منافع ظاهری در آن دنیا، رسیدن به خوشی‌ها و لذت‌های در آن دنیا. شنیدند آنچه را كه در آن دنیا هست از نقطه نظر لذت بسیار بالاتر و ضریب بیشتری دارد تا آنچه كه در اینجا هست. میوه‌ای كه در آنجا هست به چه كیفیت است، سایر منافعی كه در آنجا هست به چه كیفیت است، حورالعینی كه در آنجا هست در اینجا پیدا نمی‌شود، بهشت و جنّات و نهرهای عسل و ... اینها همه وجود دارد وَ أَنْهارٌ مِنْ عَسَلٍ مُصَفًّى‌ محمد، ١٥ اینها در قرآن وجود دارد. آنچه را كه در آنجا هست نظیرش در اینجا وجود ندارد. طمع برای التذاذ، التذاذ نفسانی موجب تحریك آنها به سمت انجام عبادات می‌شود این هم یك مسئله هست، امیرالمؤمنین می‌فرماید: این هم بدرد نمی‌خورد تلك عبادةُ التُّجار¹

اگر آن فكری كه در ما هست تصحیح بشود و به یك واقعیت برسیم، كم‌كم در خود تغییر و تبدّلات را احساس می‌كنیم آن چیست؟ او این است كه ما انجام تكالیف و ترك محرمات را به‌عنوان غذا و داروی برای صحت و سلامتی و رفع مرض بدانیم. این مسئله است. اگر شما یك نهالی را بكارید در روی زمین، این نهال برای رشد خودش نیاز به خاك دارد، نیاز به كود دارد، نیاز به آب دارد، نیاز به مراقبت دارد، هوا دارد نور دارد، اگر اینها را شما انجام دادید رشد می‌كند انجام ندادید رشد نمی‌كند. انجام این امور، بایدها و نبایدهایی است‌كه برای تكامل این نهال باید شما انجام بدهید، ندهید دو روز دیگر خشك شده باید او را بكنید بیندازید دور. نه شما می‌توانید از این مسئولیت شانه خالی كنید و نه آن نهال می‌تواند بگوید من نیاز ندارم، شما من را ول كن من خودم در می‌آیم. كجا در می‌آیی؟ خشك می‌شوی، یك روز به تو آب ندهند خشك می‌شوی، دیگر باید تو را گرفت انداخت در سطل، انداخت بیرون، دیگر تو بدرد باغچه نمی‌خوری، بدرد زینت بخشی حیاط نمی‌خوری.