دیدگاه مكتب عرفان در ارتباط با تكالیف شرعیه و دستورات الهى

مرحوم سید محمد دوباره فرستادند كه شما میزان اعلمیت را چه می‌دانید؟ اگر اعلمیت در حدّت و در دقّت نظر و در جودت فكر است كه شما اعلم هستید. اگر در فهم متعارف عرفی است من اعلم هستم. دوباره مرحوم میرزا تقی می‌گوید من هم همین را نمی‌دانم كه اعلمیت به كدام‌یك از این دوتا می‌گویند. اینجا مرحوم سید محمد به ایشان پیغام می‌دهد كه سابقاً من شما را اعلم می‌دانستم از خودم، ولی الان به‌واسطه بحث‌ها و درس‌هایی كه دارم شكّ در من پیدا شده كه من بر شما اعلم هستم یا نه، مقتضای استصحاب این است كه آن اعلمیت شما را من استصحاب كنم و شما را از خودم اعلم بدانم. خانواده من همه از شما تقلید می‌كنند.

ببینید! حالا ما به خصوصیت قضیه در بعضی جهات كاری نداریم. راجع به این مسئله یك نفر با بلندمرتبه‌ترین استاد حوزه سامرا كه بعد ایشان آمد در كربلا و بعد از مرحوم میرزای شیرازی، مرحوم سید محمد اصفهانی یا همطراز با میرزا محمد تقی شیرازی بود یا اعلم بود، به‌طوری كه نقل می‌كنند شاگردانی كه در درس مرحوم سید محمد فشاركی اصفهانی می‌رفتند بعد از چهار سال مجتهد بودند، این یعنی مسلّم دیگر آنها مجتهد بودند. این استاد زبردست كه خود را همطراز با میرزا تقی شیرازی می‌داند خانواده خودش را امر می‌كند كه بیایند از ایشان تقلید كنند. ببینید چه وضعیتی در سابق موجود بود كه به این كیفیت بود، چه نوع تربیتی وجود داشت كه اساتید و مجتهدین به این نحوه ظهور و بروز پیدا می‌كردند.

به یاد دارم وقتی‌كه در مشهد مشرّف بودم در تابستان، یكی از آقایان برای دیدن مرحوم والد آمد. در آن موقع هنوز ایشان به مرجعیت نرسیده بودند. خیلی تعجب كردم ایشان در آن مجلس یك مطالبی را با این شخص مطرح كردند كه خیلی برای من تعجب‌آور بود؛ راجع به كیفیت فتوا دادن كیفیت بیان مسئله كه اگر این‌طور بشود نظر شما چیست؟ آیا می‌شود یك مطلب را برای همه گفت یا افراد فرق می‌كنند؟ من خیلی تعجب كردم كه اینكه در این ظروف وجود ندارد، اینكه دنبال این مطالب نیست. چرا ایشان این مسائل را مطرح‌می‌كنند؟ یك مسئله‌ای را ایشان مطرح كردند البته ایشان هم یك جواب اشتباه و عوضی داد كه در خود جوابش هم اشكال هست كه اگر یك شخصی فرض كنید كه مدت سی سال نماز خواند اما كیفیت غسل را بلد نبوده چطوری غسل كند، اگر از شما سؤال بكنند كه این نسبت به عباداتی كه انجام داده چه تكلیفی دارد شما چه جوابی می‌دهید؟ ایشان هم یك جوابی داد كه خیلی جواب عجیبی بود. ایشان گفت نه اشكالی ندارد، به جهت اینكه مثلًا در غسل كردن توالی شرط نیست كه پشت سر هم باشد، ممكن است یك شخص مثلًا سرش را بشوید حالا بعد از یك مدتی طرف راستش را بشوید، بعد از یك مدتی طرف چپ را بشوید. این‌طور نیست كه حتماً باید متوالیاً باشد و پشت سر هم. پس بنابراین نمازها دیگر درست است گرچه ممكن است این جنب شده باشد اما بالاخره در یك موقعیتی می‌شود كه حالا بعد از یك هفته‌ای حالا دو هفته‌ای بالاخره چند تا غسل پشت سر هم بكند هركدام از اینها یك طرفش شسته می‌شود!