دیدگاه مكتب عرفان در ارتباط با تكالیف شرعیه و دستورات الهى

آنچه كه موجب كمال و تعالی روح هست و موجب تربیت و با گذشت سنّ به افول نمی‌گراید و تنازل پیدا نمی‌كند عبارت است از كمالاتی كه برای روح پیدا می‌شود، از كمالاتی كه برای نفس پیدا می‌شود، كمالاتی كه با رفتن از این دنیا از بین نمی‌رود، تازه در آن دنیا شكوفاتر می‌شود، كمالاتی كه با فرسودگی بدن فرسوده نمی‌شود.

امام علیه السّلام این مرتبه و موقعیتی كه دارد در پنج سالگی همین بود، در صد سالگی همین بود، الان كه هزار و دویست سال از عمر امام زمان می‌گذرد امام علیه السّلام هم همین است. اگر ده هزار سال دیگر هم بگذرد امام علیه السّلام در همین مرتبه است. و این اختصاص به امام ندارد حتی افرادی كه به مرتبه تكامل برسند و آن مقام و موقعیت فنا ذاتی را ادراك كنند این افراد، گذشت زمان دیگر در آنها اثری بوجود نمی‌آورد. آنها به آن مرتبه تكاملی خود رسیدند و دیگر كامل شده‌اند چه یكسال بر آنها بگذرد یا یك میلیون سال بر آنها بگذرد آن به مرتبه تكامل دیگر رسیده است.

حالا برای رسیدن به مرتبه تكامل چه باید كرد؟ از كدام قانون باید پیروی كرد؟ چه مطلبی را باید بكار بست؟ خیلی واضح است. خدای متعال كه خالق انسان است خدا بهتر از هر شخص دیگری این مسیر تكامل و مسیر رسیدن به مقام معرفت را او برای انسان بیان كرده است. افراد دیگر مانند خود انسانند با انسان تفاوتی ندارند. آقا بنظر من بهتر است شما این كار را بكنید! بنظر من بهتر است شما این عمل را انجام بدهید! این بهتر است؟ این زودتر به نتیجه می‌رساند یا اینكه خدای متعال، او بیاید و بگوید این عمل را انجام بده تا اینكه به من برسی. می‌گوید مگر نمی‌خواهی به من برسی؟ شما می‌خواهید منزل یكی از دوستانتان بروید منزلش را بلد نیستید اطلاع ندارید، برای رفتن به منزل آن دوست و رفیق چه كار می‌كنید؟ آیا بلند می‌شوید تلفن می‌زنید به یك شخصی كه در خارج هست آن طرف دنیاست آدرسش را می‌خواهید یا پیش خود او می‌روید آقا آدرس منزلتان كجاست؟ می‌گوید از فلان خیابان بیا به فلان كوچه فلان در منزل ما اینجاست. چرا؟ چون صاحب منزل اوست و او بهتر از هر كس دیگری به طریق وصول به آن منزل اطلاع دارد. فلهذا امام علیه السّلام كه این مطلب را می‌فرمایند مطلب گزاف و گتره‌ای مطرح نمی‌كند. امام علیه السّلام می‌فرمایند كه اگر یك شخص بخواهد به مقام عبودیت و معرفت برسد به مقتضای قواعد منطقی و عقلایی باید آن را عمل كند كه خدا گفته است نه دیگران! نه سر خود! چرا؟ چون مقصد و مقصود معرفت پروردگار است و او بهتر از هر كسی می‌تواند آدرس بدهد، بهتر از هر كسی می‌تواند راه و طریق را بیان كند.