حکمت و علت تشریع احکام و دستورات دینی

اینها مطالبی است كه خُب طبعاً راجع به تبعیت بدون قید و شرط انسان از اوامر و نواهی پیامبران امروزه مطرح است. و بعضی‌ها به عنوان دایه‌ی مهربان‌تر از مادر در صدد توجیه و تجمیل و ظاهرسازی مناسب برای‌این احكام و نواهی و دستورات پروردگار برآمدند و تمام این احكام و نواهی را تا جائی كه توان بیان آنها اجازه می‌دهد نه توان علمی چون علمی كه در كار نیست! اینها همه ناشی از جهل است؛ كسی كه عالم باشد، به مسائل بطور دیگری نگاه می‌كند. تا جائی كه به عبارت دیگر جهل آنها قدرت و توان دارد این احكام و مسائل را با ادلّه‌ی ظاهری و مادی توجیه كردند مثلًا در بیان وضو كه چرا باید وضو دو مرتبه دستها شسته بشود تا آرنج یا مسح سر و پا و اینها واقع بشود؟ می‌گویند كه چون بالاخره صورت بیرون است و گرد و خاك می‌خورد و همینطور دستها و آرنجها و سر و پا لذا بایستی كه اینها را بشوید.

خب طبعاً این مطالب، مطالب بسیار سخیفی است! اولًا اینطور نیست كه دستها بیرون باشد و سایر مواضع اینطور نیست كه محلّ برای آنچه را كه مطرح می‌شود قرار بگیرد، و بین شستن و بین مسح كردن هم اینها نتوانستند فرق بگذارند. مسأله‌ی نظافت و تنظیف بدن مطلب دیگری است مسأله‌ی وضو و كیفیت شستن و مسح كردن مسأله‌ی دیگری است و اینها نباید با هم خلط بشود.

یا در مورد اعمال حجّ، انفاقات و سایر عبادات. صبح چرا نماز دو ركعت است؟ به خاطر اینكه انسان خسته است و چون از خواب برمی‌خیزد خداوند ارفاق كرده و به جای چهار ركعت دو ركعت گفته! اینها مطالبی است كه شنیده می‌شود در كتب هم می‌نویسند. عرض كردم كه اینها همه ناشی از جهل است نه ناشی از علم.

یك روز حالا از باب تفنّن یكی از دوستان، خدا حفظش كند بسیار از رفقای سابق و قدیمی ماست با مرحوم آقا یك مسافرتی كرده بودند مرحوم آقا صحبت كرده بودند راجع به یك قضیه خیلی معجب بود برای دوستان وقتی كه آمده بودند پائین در حیاط در همان سفر یكی می‌آید پیش ایشان می‌گوید آقا خیلی شما به این علمتان ننَازید ها! خیلی خلاصه چیز نكنید! خیال نكنید شما علمتان چیه و چیه ... به هر اندازه كه شما علم دارید جهل ما ده برابر آن است. خیلی به علمتان نَنازید. اگر قرار بر كثرت است مال ما بیشتر است منتهی از ناحیه‌ی جهل. این بزرگواران هم ظاهراً جهلشان خیلی زیاد است نه علم آنها. چون علم در وادی دیگری سیر می‌كند.