حکمت و علت تشریع احکام و دستورات دینی

خب اینها مسائلی است كه خب انسان می‌رسد و آن مطالبی است كه خب علی‌كل‌حال بالاخره یك همچنین مطالبی هست امّا خب وقتی كه افراد عادی، مردم، آنهائی كه نسبت به آن مسائل چشمشان باز نشده، قلبشان متّصل نشده، علل وعوامل را فقط در مادیات می‌بینند و در ارتباطات فیزیكی می‌خواهند این حقائق را مشاهده كنند یك مرتبه می‌بینند تمام شد دیگر. یعنی همین ارتباطات فیزیكی برای آنها آمد و مسأله را واقعیت جلوه داد مگر همین‌ها نیست؟ بالاخره امواج هم، اینها هم ناشی از یك سری علل و معلولات است. بسیار خب حالا این را چه كارش كنیم؟ با خود علل و عوامل مادی دیگر چطور بجنگیم؟ خود این دیگر پیش آورده اینجاست كه قلب خواهی و نخواهی متوّجه ماوراء ماده می‌شود، دست خودش هم نیست مُلحِد هم باشد همین است. خب ما این كشتی را آرام می‌كنیم و این می‌آید دریا را آرام می‌كند می‌آید تا كنار ساحل همینكه پای اینها به خشكی می‌رسد برمی‌گردند دوباره سر جای اولشان‌ يَبْغُونَ فِي الْأَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِ‌ بدون حقّ اینها شروع به بغی و ستم می‌كنند و به اعمالشان ادامه می‌دهند بعد خدا می‌فرماید: يا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّما بَغْيُكُمْ عَلى‌ أَنْفُسِكُمْ‌ خودتان می‌دانید هیچ ارتباطی با ما ندارد اصلًا مسأله به ما مربوط نیست و تصوّر نكنید بر اینكه حالا شما بیائید عمل خلاف انجام بدهید ما آنجا جایگاهمان برای اینكه شما را نگهداری كنیم كم می‌آید نه! یك جهنم درست كردیم هر چه در آن بریزی دریای آرام است، اقیانوس آرام است. هر چه در آن بریزی طوری نمی‌شود.

شما تمام جمعیت زمین را بریزید در دریا تكان نمی‌خورد هیچ طوریش نمی‌شود. فقط یك میلی، دو میلی آب آن بالا می‌آید والّا هیچی دیگر، تفاوت نمی‌كند؛ وَ لَقَدْ ذَرَأْنا لِجَهَنَّمَ كَثِيراً الأعراف، ١٧٩ يَوْمَ نَقُولُ لِجَهَنَّمَ هَلِ امْتَلَأْتِ وَ تَقُولُ هَلْ مِنْ مَزِيدٍ ق، ٣٠ خدا می‌گوید خیالتان جمع باشد از جهنم و آن جایگاه گرمی كه درست كردیم خوب گرم و نرم و اینها ... هیچ نگران نباشید آنقدر این وسعت دارد ... یك‌روز به جهنم می‌گوئیم‌ هَلِ امْتَلَأْتِ‌ پر شدی یا نه؟ می‌گوید: هَلْ مِنْ مَزِيدٍ؟ بابا تازه هنوز چیزی نفهمیدم هنوز چیزی ... یك گوشه من را یك چند نفر ریختی می‌گوئی‌ هَلِ امْتَلَأْتِ‌؟ نه بابا هنوز خیلی ما جا داریم! لذا از جهنم ناراحت نباشید رفقا، جا آنجا به وفور و به فراوانی وجود دارد اگر می‌خواهیم نگران باشیم نگرانی آن طرف قضیه باشیم چرا؟ چون بدون عمل این مسأله انجام نمی‌شود إِنَّما بَغْيُكُمْ عَلى‌ أَنْفُسِكُمْ‌ ستمی كه می‌كنید این ستم بر خودتان است‌ عَلى‌ أَنْفُسِكُمْ‌.