كیفیت تأثیر اعمال و رفتار انسان بر نفس و ملكوت او

بعضی‌ها هستند كه می‌آیند با فكر و تعقل و ممارست با نفس و اینها می‌آیند و جانب حق را بر می‌گزینند. بعضی‌ها بی فكر می‌آیند جانب حق را برمی گزینند. این قسم آخرش خوب است. كه وقتی انسان مواجهه ی با یك ظلم و یك حق می‌شود و مواجهه با یك حق و یك باطل می‌شود، دیگر فكرنكند! چه كنم خودم را وفق بدهم؟ جوانب را لحاظ بكنم؟ اگر این جوانب را لحاظ بكنم، این مسائل برایم پیدا می‌شود. اگر این طرف قضیه را بگیرم این جهات برایم پیدا می‌شود. اولیاء الهی می‌خواهند انسان اینطور باشد، وقتی كه انسان در یك جنبه ... بله یك وقتی مسئله باطل هنوز مشخص نشده است، حق مشخص نشده است، انسان باید آنقدر فكر كند و آنقدر ممارست كند، تا اینكه قضیه برایش روشن بشود وقتی روشن شد یك ثانیه فكر كردنش دیگر اشتباه است، حتی یك ثانیه! تمام! دیگر چه می‌خواهیم؟! یعنی یك ثانیه فكر كند كه اگرآنجور بشود دو ساعت ... ولو بعد از یك ساعت برمی گردد و تصمیم صحیح می‌گیرد، ولی یك ساعت اشتباه كرده است، یك ساعت عوضی رفته است. نه! راه درست این است كه وقتی فهمیدی اینجا حق است تمام شد! دیگر راجع به مسائل دیگر فكر كنید. راجع به ... فكر را در سایر مسائل دیگر ببرید. این افراد، آنهایی هستندكه يُبَدِّلُ اللَّهُ سَيِّئَاتِهِمْ حَسَنَاتٍ. یعنی خدا می‌آید و آنها را از درون عوض می‌كند، از درون تغییر كلی برای آنها اینطور پیدا می‌كند.

این مسئله به چه مطلبی مربوط می‌شود؟ این به این قضیه مربوط می‌شود كه نفس انسان، ازنقطه ی نظر اعمالی كه انجام می‌دهد، در عالم وجود یك حسابی دارد و یك ارتباطاتی با نظام تكوین دارد. یعنی خدای متعال وقتی كه انسان را خلق كرده است یك حصه ی از وجودی در انسان قرار داده است آن حصه از وجودی كه مرتبط با نظام تكوین است اگر درست به او رسیده بشود و صحیح به او پرداخته بشود، این به آن مرتبه ی از كمالی خودش می‌رسد والا به آن مرتبه نمی رسد. گرچه مراتبی را طی كند و گرچه به كمال برسد، اما به كمالی رسیده است ضعیف تر و به كمالی رسیده است ناقص تر. و درمقام رجوع و در مقام بقاء و در مقام تعلقات به نفس، آن آثار تفاوت می‌كند و فرق می‌كند. این نفس از نقطه نظر وجودی، رسیدن به مرتبه كمالش متوقف است بر انجام دستوراتی مانند سایر موارد. اینجاست كه ما نظرمان به افعال به عنوان تأثیرات خود فعل است یعنی خود فعل و افعالی كه انسان انجام می‌دهد، افعال گتره و تعبدی نیست. افرادی است كه چه خوبش و چه بدش، این افراد، این افعال از نظر خوبی و بدی، یك اثرات مستقیمی بر نفس انسان بوجود می‌آورند. یعنی هم افعالی كه از نقطه نظر تشریع انسان باید به آن افراد افعال برسد و هم افعالی كه از نقطه نظر تشریع انسان باید از آن افعال دست بردارد، هر دوی اینها افعالی هستند كه در نظام تكوین خدای متعال این افعال را با این پرونده انسان قرار داده است، جدای از این پرونده قرار نداده است.