راه وصول به معرفت :‌ عبور از نفس و خواسته‏‌هاى آن‏

اولًا ما باید راجع به این مطلب صحبت كنیم كه آیا دنیا برای انسان مصیبت می‌آورد؟ و آیا می‌شود دنیای بدون مصیبت هم ما داشته باشیم یا نه؟

ثانیاً علت مصیبتی كه خدای متعال در زندگی انسان تقدیر كرده است چیست؟ برای چه برای انسان‌مصیبت می آید؟ چرا برای انسان مسائل می‌آید؟ چرا برای انسان مشكلات از هر قسم می‌آید؟ چه مشكلات مادی و چه مشكلات روحی و تعلّقات، بسیاری از این مشكلات به قطع تعلّقات بر می‌گردد، به مسائل جانبی انسان برمی‌گردد، و چه مشكلات مربوط به صحت و مرض و آفاتی كه در این زمینه متوجه انسان می‌شود. علت و فلسفه این مصائب چیست؟

مطلب دیگری كه باید به او پرداخته بشود كه مقصود و منظور امام علیه السّلام در اینجا اوست این است كه چه كنیم كه از این مصائب بگذریم؟ اگر قرار بر این باشد كه دنیای ما دنیایی باشد آمیخته با مصائب و با حوادث ناگوار، آیا راهی هست انسان به سلامت عبور كند؟ یا نه ممكن است در درون این حادثه گرفتار بشود و در همانجا متوقف بشود، و دیگر توان برای گذشت و حركت از آن حادثه را نداشته باشد. امام علیه السّلام در اینجا به این مطلب می پردازند إذَا فَوَّضَ العَبدُ تَدبِیرَ نَفسِهِ عَلَی مُدَبِّرِهِ هَانَ عَلَیهِ مَصَآئِبُ الدُّنیا اگر عبد و بنده تدبیرش را به خدا واگذار كند حالتی در او به‌وجود می‌آید، در یك موقعیتی قرار می‌گیرد كه دیگر حوادث و مصائب دنیا تأثیری در او ندارد، هرچه بخواهد اتفاق بیافتد تأثیری دیگر برای او ندارد.

البته پرداختن به این مسئله احتیاج به یك مقدمه‌ای دارد كه چگونه انسان با مصائب تلقی كند؟ و از نقطه نظر روانشناسی امروزی جدای از روانشناسی اسلامی، این افراد چه پیشنهادی به انسان در قبال این مسائل می‌دهند؟ اما در روانشناسی اسلامی چه پیشنهادی بر این مسئله داده شده؟ این پیشنهاد مشخص است همین الان ما گفتیم. امام علیه السّلام پیشنهادشان برای سالك و برای شخصی كه به راه خدا می‌رود این است كه امور خود را به خدا تفویض كند، تفویض امر به خدا به چه معنایی است؟ و اثراتی كه بر این مسئله بار می‌شود آن اثرات به چه نحوه‌ای است؟ و آفاتی كه مكاتب دیگر در ارتباط با این مسئله آن آفات را مطرح می‌كنند آنها به چه كیفیتی است؟