
کیفیت ذکر دائمی خداوند و اهمیت دوام بر عمل
معنای ذکر خدا. ارزش یافتن ذکر، به سبب ایجاد یاد خدا. اهمیّت دوام بر عمل. ضربالمثل «عبادت قورباغه». فضای خالی از ازدحام و غوغای نفوس آخر شب. اهمیّت رفق و مدارای با نفس در سیر و سلوک. تمثیل زیبای روایی از عدم رِفق با نفس. دوام مشغولیّت نفس. ذکر امور باقیه بهتر است یا ذکر امور فانیه؟!. اهتمام مرحوم قاضی به یاد خدا و دوری از کلام دنیوی. طلب امام سجّاد علیه السلام از خداوند مواهب لا یتناهیٰ را. استحباب دعا کردن برای تشرّف به حج. داستان تشرّف خواهر مؤلّف به حجّ تمتّع. امام مجتبی علیهالسّلام بیست و پنچ مرتبه پیاده حج کردند. معنای اصطلاحی سنّت. کیفیّت «نماز والدین». حکایتی در کیفیّت رسیدن نماز والدین به آنها. سالک باید دل پدر و مادر را بهدست بیاورد. در همۀ خیرات، ما را با مؤمنین عالَم شریک کن. حکایت مرحوم علاّمه و دعای رفیقی در حقّ او. توصیههای پیامبر اکرم به حضرت فاطمۀ زهرا علیهما السّلام در اعمال قبل از خواب. مزاح پیامبر اکرم صلّی اللَه علیه و آله با اصحاب در مسجد. مزاح پیامبر و امیرالمؤمنین علیهما السّلام با همدیگر. مزاح پیامبر اکرم با زن شاکی از شوهرش. مشرکین، وجودشان در عالم گم میشود. بهترین روزها، روز مرگ است با نامه قبولی اعمال. از هر کسی بیرحمتر، نفس انسان است. خداوندا! آن نعمت صالحی را که دادی از من سلب نکن.
کیفیت ذکر دائمی خداوند و اهمیت دوام بر عمل
توضیحات:
معنای ذکر خدا. ارزش یافتن ذکر، به سبب ایجاد یاد خدا. اهمیّت دوام بر عمل. ضربالمثل «عبادت قورباغه». فضای خالی از ازدحام و غوغای نفوس آخر شب. اهمیّت رفق و مدارای با نفس در سیر و سلوک. تمثیل زیبای روایی از عدم رِفق با نفس. دوام مشغولیّت نفس. ذکر امور باقیه بهتر است یا ذکر امور فانیه؟!. اهتمام مرحوم قاضی به یاد خدا و دوری از کلام دنیوی. طلب امام سجّاد علیه السلام از خداوند مواهب لا یتناهیٰ را. استحباب دعا کردن برای تشرّف به حج. داستان تشرّف خواهر مؤلّف به حجّ تمتّع. امام مجتبی علیهالسّلام بیست و پنچ مرتبه پیاده حج کردند. معنای اصطلاحی سنّت. کیفیّت «نماز والدین». حکایتی در کیفیّت رسیدن نماز والدین به آنها. سالک باید دل پدر و مادر را بهدست بیاورد. در همۀ خیرات، ما را با مؤمنین عالَم شریک کن. حکایت مرحوم علاّمه و دعای رفیقی در حقّ او. توصیههای پیامبر اکرم به حضرت فاطمۀ زهرا علیهما السّلام در اعمال قبل از خواب. مزاح پیامبر اکرم صلّی اللَه علیه و آله با اصحاب در مسجد. مزاح پیامبر و امیرالمؤمنین علیهما السّلام با همدیگر. مزاح پیامبر اکرم با زن شاکی از شوهرش. مشرکین، وجودشان در عالم گم میشود. بهترین روزها، روز مرگ است با نامه قبولی اعمال. از هر کسی بیرحمتر، نفس انسان است. خداوندا! آن نعمت صالحی را که دادی از من سلب نکن.
کیفیت ذکر دائمی خداوند و اهمیت دوام بر عمل
18و خَسِروا خُسراناً مُبِیناً؛ «اینها زیانکار میشوند و دستشان خالی میشود؛ یک زیان و یک خسران آشکاری!»
ممکن است انسان یکوقت زیان کند ولی خیلی نِمود نداشته باشد؛ ولی یکوقت این زیان خیلی نمود دارد؛ ورشکستگی خیلی عجیب میشود! این کسانی که برای خدا شریک قرار میدهند نتیجهاش این است!
اللَهمّ صَلِّ عَلیٰ محمَّدٍ و آلِ محمَّدٍ، و اختِم لِی بِخَیرٍ و اکفِنی ما أهَمَّنی مِن أمرِ دُنیایَ و آخِرَتی؛ «خداوندا! درود بیپایان خود را بر محمّد و آل محمّد بفرست، و عاقبت امر مرا ختم به خیر کن! (عاقبت، امر به خیر کن!)»
یعنی وقتی انسان میخواهد از دار دنیا برود، سیر باشد؟! مال داشته باشد؟! نه، نه! اینها عاقبت به خیری نیست؛ عاقبت به خیری یک معنی دیگر است.
بهترین روزها، روز مرگ است با نامه قبولی اعمال
امیرالمؤمنین علیه السّلام در مسجد آمدند و دیدند مردم نشستهاند دارند با همدیگر صحبت میکنند؛ یکی در آن حلقه میگفت: بهترین روزها، روز جمعه است؛ یکی میگفت: نه، نیمه شعبان است؛ یکی میگفت: روز عرفه است. در بین آنها نزاع بود. یکی میگفت: بهترین ماهها، ماه رمضان است؛ یکی میگفت: ماه رجب است؛ یکی میگفت: ماه محرّم است؛ نزاع بود. در ساعتها، یکی میگفت: ساعت اوّلِ زوال، بهترینِ ساعتها است؛ یکی میگفت: بهترین ساعتها نزدیک غروب است؛ یکی میگفت: نزدیک صبح است. حضرت فرمودند:
بهترین روزها، بهترین ماهها، بهترین ساعتها آن وقتی است که انسان میخواهد از دار دنیا برود، با نامۀ قبولی برود.1
ماه رمضان باشد، شوّال باشد، ذیالقعده باشد، جمعه باشد، شنبه باشد، شب باشد، روز باشد؛ هرچه میخواهد باشد، نامۀ قبولی دستش است! اگر نامۀ قبولی نباشد، هرچه میخواهد باشد؛ برای انسان چه فایدهای دارد؟!
و اختِم لِی بِخَیرٍ «عاقبت مرا بهخیر کن! این زحماتِ در دنیا، در این عالم نماند، اثری از چاشنی محبّت تو به این أعمال بخورد و این نفوس سنگین و خستۀ ما را به عالم قرب حرکت بدهد!»
و اکفِنی ما أهَمَّنی مِن أمرِ دُنیایَ و آخِرَتی؛ «تمام آن اموری که بر عهدۀ من است، خودت متکفّل شو؛ چه امور دنیوی و چه امور اخروی!»
- المواعظ العددیّة، ص ٢٠٩، با قدری اختلاف.
