فلسفه و حكمت هبوط حضرت آدم علیه السلام به عالم دنیا

خب حضرت آدم كه در آن بهشت بود، این حضرت آدم هنوز به مرتبه كمال‌عقلانی نرسیده بود، اگر می‌رسید از این گندم نمی‌خورد. پس حالا این بهشت را متوّجه شدید كه چه بهشتی است؟ بهشتی بوده است كه در آن بهشت مراتب نعمت و مراتب فعلیت در مرتبه بروز و ظهور حقائق كمالیه انسان نبوده، بلكه در مرتبه آن كیفیت وجودی انسان بوده است. انسانی كه تعلّق به مادّه هم هنوز در او قرار دارد، این بهشت بوده، انسانی كه هنوز در وجود او معجونی از دنیا و از جنبه رُبوبی بوده، یعنی همان مرتبه استعداد، این انسان و این آدم، كه برای همه ما هست و این آیه جنبه سمبلیك دارد، نه اینكه واقعیت نداشته، واقعیت‌داشته ولی حكمش برای همه افراد ما هست، ما همه گندم خوردیم در اینجا رفقا بی برو برگرد، یعنی هم این جناب ابلیس بزرگوار، خدمت بابا بزرگ‌ما رسیده و هم خدمت ما رسیده، اگر خدمت ما نمی‌رسید ما الآن در كنار شما در روز جمعه نبودیم، هنوز در آن عالم متنعّم بودیم. پس یكی از بزرگترین مِنّتهایی كه جناب شیطان بر ما و شما دارد، این كه باعث شده ما الآن خدمت شما برسیم، این یكی از آنهاست. اگر او نمی‌آمد و به ما در آن عالم از آن گندم نمی‌داد آن مراتب تكاملی برای ما پس از این پیدا نمی‌شد، آن آمد این كار را كرد. حالا این فعلًا پیش درآمدش تا اینكه بعداً ما كم‌كم در این مسأله بخواهیم صحبت بكنیم و بیشتر این بزرگوار! را به رفقا و به دوستان معرّفی كنیم تا رفیقشان! را خوب بشناسند و بدانند كه چه دوست و محب و شفیقِ رفیقی! خداوند برای آنها قرار داده، علی‌كل‌حال دیدمان را یك قدری نسبت به او عوض كنیم و تغییر بدهیم و با یك دید دیگری به او نگاه بكنیم كه خیلی هم از دست ما ناراحت نباشد! خب حالا این موقعیتی كه برای حضرت آدم و برای ما پیش آمد، بقول خواجه چه می‌فرماید؟ رفقا باید دیگر شعرش را بلد باشند.