مرتب سازی:
تفاخر و کثرت طلبی در مكاتب مادى و ماتریالیستى
10نكتهای كه همیشه موجب دغدغه خاطر افراد است و همیشه به این كیفیت بوده این است كه مرز بین تفاخر و تكاثر با اقتصاد چیست؟ اقتصاد به معنای مقتصد بودن و به معنای در حدّ اعتدال قرار گرفتن. معنای اقتصاد كم روی نیست و كم طلبی نیست، این اقتصاد نیست این تقلیل است. اقتصاد به معنای اعتدال در هر مرتبه و در هر فعل و در هر عمل و در هر اقدام. چه مرزی وجود دارد و از كجا ما متوجه بشویم این عملی را كه داریم انجام میدهیم جنبه افراطی و جنبه تكاثر دارد یا جنبه اعتدال دارد؟
صحبتهایی راجع به این قضیه شده و مطالبی مطرح شده، بعضیها مسئله اعتدال را در زهد میدانند و هرچه كه یك شخص نسبت به دنیا زاهدتر باشد و بیاعتناتر باشد از نقطه نظر شرع پسندیدهتر است و هرچه كه شخص نسبت به دنیا بیتوجهتر باشد به این منوال كه كمتر برای خود بطلبد از نقطه نظر پروردگار و اولیاء دین این بیشتر مورد نظر است. درحالیكه به نظر میرسد مطلب با این مسئله شاید متفاوت باشد.
مسئله اقتصاد و اعتدال بر مبنای عقلایی خود و بر مبنای مفهوم عقلانی خود باید مورد توجه قرار بگیرد. مسیر كمال انسان مسیر عقلانی اوست و مسیر فهم و درایت اوست. در این عالم هرچه كه در میزان عقل قرار میگیرد همان مورد رضای پروردگار است و هرچه كه مبنای عقلایی دارد همان مورد توجه پروردگار است و موجب سیر انسان است. سلوك به سمت پروردگار و راه رسیدن به كمال، عبارةٌ اخری حركت عقلانی در این دنیا است. انسان در دنیا حركتش حركت عقلانی باشد بر اساس عقل باشد و بر اساس منطق باشد این معنا معنای سیر انسان است.
دنیا در اصطلاح شرع به دو معنا آمده: معنای اول دنیا، یعنی عالم ادنی، پائینترین عالم و نازلترین عالم از عوالم وجودی كه خدای متعال آن عوالم را خلق كرده است. خدای متعال عوالم متفاوت و مختلف و مترتّبی را بر یكدیگر خلق كرده؛ از آن عالم ذات كه مرتبه هوهویت اوست و در آنجا هیچ شكل و كمّ و كیف و حدّ و رتبه و شدّت و ضعف وجود ندارد در سلسله مراتب فیض، خدای متعال عوالمی را خلق كرده، عوالم مجرّد و همینطور از نقطه نظر سعه هركدام اوسع و وسیعتری نسبت به عالم مادون و شدیدتر و دارای قوّه و كیفیت تجرّدی بیشتر تا اینكه میرسد به این عالم و هركدام از این عوالم نسبت به عالم پائینتر حكم علّت را دارد نسبت به معلول خود، تا اینكه این عالم، عالم مادون و ادنی العوالم كه عالم مادّه و عالم شهادت و عالم كون و فساد است.