حقیقت دنیا از دیدگاه مكتب عرفان

امام علیه السّلام می‌فرماید: وقتی‌كه شخص این سه مطلب برای او حاصل شد دیگر دنیا و شیطان و مردم برای او آسان گشت، دیگر دغدغه چگونه زیستن در دنیا را ندارد، چگونه زیستن با همه ابعاد خود؛ چگونه زندگی كند، چگونه با مردم معاشرت كند و چگونه موقعیت شخصی و شخصیتی خود را نگه دارد و حفظ كند، این بر او آسان خواهد شد.

الان یك قضیه‌ای به نظرم آمد، گرچه جایش نیست ولی می‌ترسم فراموش كنم. مرحوم آقا این قضیه را دو سه بار نقل كرده‌اند كه: یكی از علما معروف و مدرّسین نجف محضر یكی از بزرگان رفته بودند البته این شخص مرحوم قاضی نبود، چون كیفیت دستور در افراد مختلف بیانگر كیفیت حالات آنها در میزان احاطه و اشراف آنها بر مسائل روحی و مسائل جانبی است خدمت یكی دیگر از بزرگان رفته بود و دستور خواسته بود. آن شخص بزرگ به او گفته بود واقعاً اینجا آمدی یا شوخی می‌كنی؟ گفت: «واقعاً آمدم.» ولی شوخی می‌كرد! وقتی‌كه انسان در محك امتحان و تجربه قرار نگرفته است نفس برای او موقعیت دلخواه و جذّاب را به وجود می‌آورد و همیشه خود را راضی می‌بیند و نسبت به اطاعت و انقیاد در قبال پروردگار خود را همیشه سرافراز و خشنود و خرسند احساس می‌كند. خداوند متعال برای انسان وسائلی به‌وجود می‌آورد و مطالبی در طول زندگی قرار می‌دهد كه هركدام از آنها به عنوان محك و امتحان و اختبار برای میزان معرفت و عبوری است كه انسان توانسته انجام بدهد.

آن شخص گفت: شوخی می‌كنی یا راست می‌گویی؟ گفت: نه، راست می‌گویم! واقعاً آمدم واقعاً احساس می‌كنم آنچه تا به حال انجام داده‌ام و تا به حال دریافته‌ام نتوانسته است آن حالت خلاء و نقصان و خللی كه در وجود خود احساس می‌كنم، او را بیاید ترمیم كند و پُر كند و خود را در این عمر از دست رفته ملامت می‌كنم. ایشان فرمودند: بسیار خوب، فردا صبح یك زنبیل دستت می‌گیری میایی در كوچه‌های نجف می‌گردی هرجا پوست خربزه و هندوانه پیدا كردی آنها را جمع می‌كنی، پُر می‌كنی می‌آوری در منزلت یا بعد می‌بری مثلًا یك گوشه‌ای از نجف كه آنجا محل تخلیه‌ای بوده كه اشیاء اضافی و فضولات را در آنجا قرار می‌دادند، می‌بری و در آنجا می‌ریزی. خلاصه از فردا كار شهرداری را می‌كنی! مثل یكی از مأمورین كه آنها می‌آیند می‌گردند، چه اشكال دارد؟! مگر حتماً باید این وظیفه را افراد خاصّی و با هیئت خاصّی انجام بدهند؟! چه اشكال دارد شما هم فردا بخواهید كار بقیه افراد را انجام بدهید و علی‌كل‌حال این هم یك كاری است.