دیدگاه اهل معرفت نسبت به نهضت سید الشهداء علیه السلام، و نقد سایر دیدگاه‌ها

من خودم یك‌روز پای منبر یكی از معاریف از منبری‌ها در زمان سابق بودم. فردی كه با افكار خاصّ و خصوصیات خاصّ بود و بسیار مرد معروفی بود، مرد فاضلی هم بود، مرد عالمی هم بود، ولی طرز تفكر، این بود كه امام حسین یك آدم مظلوم بود كه آمدند از او بیعت بگیرند و او هم در محذور قرار گرفته بود. آمده و خارج شده و خودش را از این قضیه كنار قرار داده و بعد هم دنبالش كردند. و حتّی تعبیری كه ایشان آورده‌بود از این مسئله این بود كه از مدینه فرار كرد، از مدینه فرار كرد و از درگیری با حكومت گریخت؛ ولی حكومت او را تعقیب كرد تا او را در كربلا گیر آورد و در آنجا خلاصه به شهادت رساند. بدون آنكه بخواهد جنگی بكند، بدون این‌كه بخواهد مبارزه‌ای بكند و خلاصه مسئله به این كیفیت تمام شد. این یك دیدگاه برای این قضیه.

خب بر اساس این دیدگاه كه دیدگاه عموم عوام هم بر همین كیفیت است و نگاهی كه به واقعه‌ی عاشورا و به مسئله‌ی كربلا انداخته می‌شود؛ یك نگاه معصومانه و مظلومانه‌ای است كه تبعاً حزن و اندوه و گریه را مانند سایر مصائبی كه برای انسان و برای مردم بوجود می‌آید منتهی اضافه و بیشتر و در یك مرتبه‌ی بالاتر، در اذهان مجسّم می‌كند. عزاداری كه می‌شود بر همین اساس می‌شود، نوحه‌خوانی كه می‌شود بر همین اساس می‌شود، گریه و زاری كه می‌شود بر همین اساس می‌شود، اصل گریه كردن بر سیدالشهداء به عنوان یك مسئله‌ی اساسی در فرهنگ شیعه و در فرهنگ عوام مطرح است. البتّه بنده نمی‌خواهم انكار آن روایات واقعی و اصیل كه از ائمّه علیهم‌السلام راجع به مسئله گریه بر سیدالشهداء و عزاداری آمده است را بكنم، حالا راجع به آنها عرائضی را عرض می‌كنم و تمام آنها صحیح.

امام صادق علیه‌السلام می‌فرمایند به آن شخصی كه آمد و روضه خواند در كنار حضرت و حضرت دستور دادند كه اهل بیتشان آمدند و پرده سیاهی انداختند و سیاه‌پوش كردند منزل را، حضرت فرمودند بر این نوحه و عزایی كه بر جدّم حسین خواندی، تمام ملائكه‌ی آسمان گریه كردند و تمام موجودات گریه كردند و تمام ماهی‌های در دریا هم گریه كردند. این حرف، حرف یك امام است كه می‌زند ها.