خسران زده‌ترین فرد در طریق سیروسلوک

فرض كنید كه اگر شخصی در آیه شریفه داریم كسی كه انفاق می‌كند و بعد انفاق خودش را با منّت و اذیت او و بردن آبروی آن شخص، از بین می‌برد. زحمت می‌كشد و كاری انجام می‌دهد و بعد با یك عمل تمام زحمات خود را از بین می‌برد. مانند آیه كه می‌فرماید: وَ لا تَكُونُوا كَالَّتِي نَقَضَتْ غَزْلَها مِنْ بَعْدِ قُوَّةٍ أَنْكاثاً ... النحل، ٩٢ آن زنی كه می‌آید صبح تا شب شروع می‌كند به بافتن و وقتی‌كه به یك مرحله رسید، یك مقداری بافت و یك پارچه‌ای به دست آورد، شب شروع می‌كند دوباره همه را ریش‌ریش كردن خب دوباره می‌شود مثل اول. از صبح تا غروب شروع به بافتن می‌كند، همین‌كه شب می‌رسد همه را پنبه می‌كند. خوب این عمل، عمل ابلهانه است. این عمل، عمل عقلایی نیست.

آیه شریفه می‌فرماید در عملی كه انجام می‌دهید متوجه باشید مانند آن بافتن و پنبه كردن نباشد. به قول معروف گاو نُه مَن شیر نباشد. این همه زحمت بكشید و این كار را انجام بدهید، كاری كه مورد منفعت است، مورد توجه است، كار خیر است، كار نیك است و بعد با یك عمل با یك نیت به تمام آن كارهایی كه انجام شده، یك خط بطلان می‌كشید و او را از حَیزِ انتفاع و مابازاء بودن در می‌آورید از بین می‌برید.

كَالَّتِي نَقَضَتْ غَزْلَها مِنْ بَعْدِ قُوَّةٍ این طور اعمال اگر بخواهد باشد این را می‌گویند باطل. عملی است كه باطل انجام شده. فقط خستگی‌اش برای شما مانده. خرد شدن اعصابش برای شما مانده، از بین رفتن مالش برای شما مانده و هیچ حاصلی برای شما به اندازه سرسوزن بعد از اینكه از دنیا رفتیم ندارد. خاطرمان جمع، یك سرسوزن حاصل ندارد. تازه اعصاب خراب، عمر از دست رفته و بعد حساب و كتاب كه چرا عمرت را در اینجا صرف كردی؟ حالا آن بماند. آن دیگر خیلی سوختن دارد. ای كاش فقط می‌گفتند هیچ! ما گذشتیم، ولی می‌گویند: این عمری كه در اینجا صرف كردی بیا جواب این عمرت را بده.