ضرورت پرهیز از إبطال عمر، و بیان برخی از مصادیق آن

أعوذباللَه من الشيطان الرجيم‌

بسم اللَه الرحمن الرحيم‌

وصلّى اللَه على سيّدنا و نبيّنا أبى القاسم محمّد

وعلى آله الطّيّبين الطّاهرين و اللعنة على أعدائهم أجمعين‌

امام صادق علیه السّلام به «عنوان بصری» می‌فرمایند: وَ لَا یدَعُ أیامَهُ باطِلًا؛ این فرد كه دارای این خصوصیات است بالنتیجه و بالطبع ایامش را به بطالت نمی‌گذراند.

خدمت رفقا راجع به كیفیت گذشت ایام به بطالت، صحبت‌هایی شد. بطالت به‌نحو كلی و عام، و به‌نحو خاص تعریف شد كه افراد عادی چطور ایامشان را به بطالت می‌گذرانند، مجالسشان را چطور به بطالت می‌گذرانند، ارتباطاتشان چطور موجب بطالت ایام آنها خواهد شد. گذشتِ ایام ثمره‌ای برای آنها به بار نخواهد آورد و سرمایه آنها را رو به اتمام خواهد گذاشت. اینها مطالبی بود كه عرض شد.

راجع به مسئله گذشتِ ایام، به‌نحو دقیق‌تر و ظریف‌تر صحبت شد كه اگر انسان احساس كند در آن موقعیتی كه هست آن موقعیت موجب شود كه نسبت به مسئله مهم و اهدافی كه در نظر داشته و نیاتی كه داشته باز مانده، این گذشت ایام برای او به بطالت است و باید نسبت به وضعیت خود تجدید نظر كند و موقعیت خود را دوباره ارزیابی كند و ببیند آیا همچنان بر همان ممشا و بر همان نیت و بر همان صدق و بر همان استقامت كه در ابتدای امر برای او حاصل شده بود اكنون نیز بر همان كیفیت هست یا نه؟ باید كارهایش را بررسی كند، باید رفتارش را هر روز در تحت محاسبه قرار بدهد، ارتباطاتش را باید مورد محاسبه قرار بدهد. برای رفقا عرض كردم به‌طور كلی نفس در هر موقعیتی كه هست برای خود یك وضعیت خاصی قرار می‌دهد و نسبت به آن حالت خود برای خود حجاب و حصار قرار می‌دهد.

یك وقتی ما می‌رفتیم كلاس خط، افرادی كه ابتدا می‌آمدند در آنجا منظورشان خوشنویسی بود. خوشنویسی یك هنری است مثل بقیه هنرها، مثل نقاشی، مثل خیاطی، مثل نجاری، مثل آهنگری، مثل مهندسی، مثل طراحی. در روایات هم داریم علیكم بحُسن الخط؛¹ خطتان را خوب كنید و خطتان را درست بنویسید و قشنگ و صحیح بنویسید. مرحوم آقا وقتی‌كه كسی برای ایشان یك نامه می‌نوشت و خط خوب نداشت در جوابی كه می‌دادند اشكالاتش را هم می‌گرفتند: این خط شما احتیاج به تمرین دارد. نامه‌ای كه برای من می‌نویسید از سر حوصله بنویسید. گاهی اوقات می‌گفتند اینهایی كه برای ما نامه می‌نویسند بگذارند در آفتاب راه می‌افتد می‌رود، این‌طوری است. والعاقل یكفیه الاشاره! می‌گفتند از روی حوصله بنویسید. آن زمان به ما می‌گفتند وقتی‌كه می‌خواهید برای ما نامه بنویسید با قلم و دوات بنویسید. هر دو هفته یكبار هم بنویسید. ما هم دیگر كارمان در آمده بود وقتی‌كه می‌خواستیم بنویسیم باید قلم درست كنیم و دوات و هر دو هفته یكبار، اگر یك وقت هم تعطیل می‌شد مورد مؤاخذه قرار می‌گرفتیم. خود ایشان هم به حُسن خط خیلی اهتمام داشتند، خیلی هم تأكید می‌كردند كه ما خطمان خوب بشود و حسن خط پیدا بكنیم.