اهمیت سلوک عقلانی و لزوم تصحیح فکر و اندیشه

و نومكم فیه عباده نوم فرق نمی‌كند خوابتان در ماه رمضان عبادت است. خواب، خواب است دیگر، مگر خواب فرق می‌كند؟ مگر فرمولش در ماه رمضان تفاوت دارد؟ خواب است دیگر. انسان خسته می‌شود بدن احتیاج به استراحت دارد همان خوابی كه روز آخر شعبان می‌كرد همان خواب هم اول ماه رمضان می‌كند این چه تفاوتی با هم دارند؟ تفاوت این است كه در ماه رمضان انسان حال و هوای دیگری دارد، در آن حال و هوا سكون نماز است، در آن حال و هوا نفس كشیدن تسبیح است، شما وقتی‌كه تسبیح می‌گویید سبحان اللَه می‌گویید حمد خدا را می‌كنید، به واسطه گفتن سبحان اللَه آن تغییر و تحول روحانی و ملكوت آن ذكر، ملكوت قلب شما را هم تغییر می‌دهد. وقتی‌كه تسبیحات حضرت زهرا را بعد از نماز گفتید می‌بینید تغییر پیدا كردید آن، همان ملكوت این تسبیح است هرچه عمیق‌تر باشد تأثیر آن ذكر در قلب عمیق‌تر است و تغییری كه می‌دهد آن تغییر، عمیق‌تر است. هرچه طوطی واری‌تر باشد آن تأثیر كمتری دارد.

حالا در ماه رمضان آن انفاس می‌شود تسبیح، نفس می‌كشی ولی چون در یك حالی هستی كه این حال اتوماتیك برای شما نمره می‌اندازد. این ثانیه یك حال، هی دور می‌شوید هی از تعلقات دور می‌شوید هی از توغل در دنیا با روزه و گرسنگی و مراقبه و دقتی كه دارید می‌كنید هی كم می‌كنید. موقع افطار كه می‌شود می‌بینید چه حال سبكی دارید، چه حال روحانی دارید، ای كاش افطار دو ساعت دیگر بود، ها! اینكه می‌گوید ای كاش افطار یك ساعت دیگر بود دو ساعت دیگر بود این مال چیه؟ به خاطر اینكه تغییرات هی پیدا می‌شود. این حال خودش می‌شود عبادت؛ چون عبادت كارش تغییر دادن است، تبدل و تحول است، دگردیسی، پوست انداختن. دگردیسی در جانداران نداریم؟ از یك قالب به قالب دیگر و از یك شكل به شكل دیگر در آمدن .. هی انسان در قلبش پوست می‌اندازد. بزرگان می‌فرمودند این حال را برای بعد از ماه رمضان نگه دارید اگر نگه دارید انفاس شما می‌شود عبادت، می‌شود تسبیح، نوم شما می‌شود عبادت. لذا می‌فرماید: حبذا نوم الاكیاس و افطارهم‌¹ اشاره به این مسئله است كه این انسان وجود خود را از وجود فعلی به وجود عقلی تبدیل كرده، از وجود فعلی مبدل كرده به وجود عقلی. دیگر برای او حضور و غیبت امام علیه‌السّلام فرق نمی‌كند همیشه درحال حضور است.