مقام اخلاص و مراتب آن و لزوم حركت سالك الهى بر اساس آن‏

امیرالمؤمنین علیه‌السّلام راجع به اخلاص می‌فرماید: طُوبَی لِمَن أَخلَصَ لِلَّهِ العِبَادَة¹ خوش به حال آن مؤمنی كه عبادت خود را برای خدا خالص می‌كند. در جای دیگر دارد: العمل لله طوبی لمؤمن. بعد به دنبال این مسئله سه مطلب را حضرت می‌فرمایند: اول اینكه وَ لَم یشغَل قَلبَهُ بِمَا تَرَی عَینَاه آنچه را كه چشمش می‌بیند او را مشغول نمی‌كند. نفس او را به خود مشغول نمی‌كند. مسائلی را كه در طول زندگی با او سروكار دارد و آنها را می‌بیند، ذهن او را مشغول نمی‌كند. وقتی‌كه چشمش به یك منظره جاذبی می‌افتد دل در هوای آن منظر نمی‌سپارد. وقتی‌كه متاعی را می‌بیند دل برای بدست آوردن آن متاع، حركت نمی‌كند. الان فلان چیز كمیاب است فوراً بروم و بنای خود را بر این تجارت‌قرار بدهم چون این چیز در مملكت كم است من بروم این را قرار بدهم و دنبال این بروم. یك وقتی انسان می‌آید و طبق مسائل عادی كاری انجام می‌دهد یا می‌بیند چیزی كم است، این یك مسئله عادی است.

اما اینكه دلش را بر این بگذارد یك مطلب دیگر است‌ها، بروم! زود، تا می‌بینم موقعیت، موقعیت مناسبی است من سبقت بگیرم بر این مسئله از دیگران و خود را بر آن طعمه بیندازم و نگذارم این به دست دیگران برسد، این منظور امیرالمؤمنین است و الّا رفتن دنبال كار و كسب و مسائل، طبعاً هر كسی كه می‌رود دنبال یك كار برای رفع نقایص و احتیاجات آن بلد و یا محیطی كه در آن قرار دارد راجع به آن می‌رود دیگر. یك شخص عاقل به دنبال تحصیل آنچه كه هست كه نمی‌رود برای تحصیل نیازها و احتیاج‌ها می‌رود این طبیعی است و باید این كار را بكند، این كسب حلال است و مسئله‌ای نیست، نه! دنبال یك فرصت است تا یك موقعیتی به دست آمد دل و دین را در هوای غلبه بر او بسپارد این مقصود امام امیرالمؤمنین است كه وَ لَم یشغَل قَلبَهُ بِمَا تَرَی عَینَاه یا یك مسئله جاذبی را می‌بیند فوراً برود و او را بگیرد تا اینكه به دست دیگران نیفتد. یا اینكه یك موقعیتی می‌خواهد پیدا كند موقعیت كار و منصب فوراً برود و آن مطلب را بگیرد و غلبه كند و خود را به آن مرتبه برساند و به آن منصب برساند تا اینكه این لقمه لذیذ و طعمه جاذب را دیگران تصاحب نكنند این از زمره این افراد نیست.