ضرورت عمل بر طبق دستورات اولیاء الهی و تطبیق آن با مراتب وجودی

سالك باید تصور خودش را در ارتباط با مسائل دنیوی این‌چنین قرار دهد كه خدا برای هر كسی آنچه را كه صلاح اوست قرار می‌دهد. صبر كرد، تحمل كرد، پذیرفت، قبول كرد كه هیچ، قبول نكرد آن‌قدر سر خودش را این طرف و آن طرف می‌زند تا تمام استعدادهای خودش را می‌كشد و از بین می‌برد و به هیچ جا هم نمی‌رسد. آیا چیزهایی كه به دیگران داده شده اصلا به صلاح او هست یا نه؟ این خودش یك مطلب است.

مطلب سومی كه امام صادق علیه‌السّلام به «عنوان» فرمودند كه ما راجع به آن صحبت می‌كردیم وَ لَا یدَعُ أَیامَهُ بَاطِلًا، روزگارش را به بطالت نگذراند. راجع به این فقره یك قدری مبسوط صحبت كردیم و رفقا تلقی به قبول كردند و مطلب را دریافتند و به آنچه كه مورد نظر و مقصود امام صادق علیه‌السّلام است تا حدودی رسیدیم. در اینجا حضرت مطلب را تمام می‌كنند می‌فرمایند: فهذا اول درجه التقی بعد از این مرتبه و بعد از رعایت این مطالب ثلاثه و آنچه را كه قبل از این ما به شما بیان كردیم این تازه اول درجه تقوا است؛ یعنی به اینجا كه رسیدیم حالت تقوا برای انسان حاصل می‌شود.

حالا راجع به تقوا باید صحبت كنیم كه چیست و آنچه كه در آیات قرآن و در روایات به تقوا اشاره شده، امیرالمؤمنین علیه‌السّلام اصلا راجع به تقوا در آن خطبه همام، خطبه متقین، یك خطبه نقل كرده‌اند حالات آنها و خصوصیات آنها، امام صادق می‌فرماید: كسی كه این مطالب را رعایت كند به اول درجه تقوا رسیده. قال اللَه عزّوجلّ: تِلْكَ الدَّارُ الْآخِرَةُ نَجْعَلُها لِلَّذِينَ لا يُرِيدُونَ عُلُوًّا فِي الْأَرْضِ وَ لا فَساداً وَ الْعاقِبَةُ لِلْمُتَّقِينَ‌ القصص، ٨٣ حضرت اشاره می‌كنند به آیه قرآن كه می‌فرماید این دار آخرت را ما قرار دادیم برای چه افرادی؟ لِلَّذِينَ لا يُرِيدُونَ عُلُوًّا فِي الْأَرْضِ وَ لا فَساداً برای آن افرادی كه زندگانی خود را در این دنیا بر اساس اعتلا و بزرگ‌منشی قرار ندادند، براساس سلطه‌جویی بر دیگران و تحت نفوذ كشیدن دیگران قرار ندادند. علوّ، بزرگ منشی، از حدّ خود پا را فراتر نهادن، حد و ذاتیات و لوازم وجودی خود و صفات و غرائز را نشناختن، این معنای علوّ است. وَ لا فَساداً به دنبال فساد هم نیستند، به دنبال اصلاح هستند.