لزوم همت بلند و اهتمام سالک به راه و مسیر خود
18امام صادق علیه السّلام فرمودند: فرّ من الفتیا فرارك من الاسد1 از فتوا دادن فرار كن همانطوری كه از شیر فرار میكنی. خیلی مسئله مهم است.
حالا انسان بیاید و چه همّتی برای خود قرار بدهد، آنهمّتی كه برای خودش قرار میدهد، اقتضا میكند كه بر همان مقدار خداوند دریچه نعماتش را برای انسان باز كند. افرادی كه نصیب انسان میشوند، دوستانی كه نصیب انسان میشود، محیطی كه برای انسان پیش میآید، اشتغالی كه برای انسان پیش میآید، ارتباطات و مسائلی پیش میآید همه بر اساس همان همّتی است كه انسان به اندازه آن همّت مایه گذاشته است، به اندازه آن صداقتی است كه خداوند از انسان دیده است، به همان مقدار خداوند آن دریچه را باز میكند و آن شرایط را جور میكند و موانع را برطرف میكند و راه انسان را برای رسیدن به همان نقطه «هو» و تبدیل و تغیر، آن راه باز میشود، این معنا، معنای همّت است.
بنابراین همانطوری كه مزاج انسان در اعتدال مزاجی اقتضای صحت را میكند و صحت یعنی شرایطی كه در آن شرایط، انسان بهترین حال را در خودش میبیند. آدم سالم به چه كسی میگویند؟ به كسی میگویند كه درد ندارد، به كسی میگویند كه احساس خستگی و استرس نمیكند منظورم صحت پزشكی است آدم سالم به كسی میگویند كه خود را در انجام كارها و اشتغالات ظاهری سست نمیبیند، البته به مقدار توانش. این فرد فردی است از نظر پزشكی سالم. اگر انسان دردی در وجودش احساس كرد حكایت از یك بیماری و عفونت و یك مسئله درونی میكند. اگر در انسان سستی ایجاد كرد حكایت از نامتعادل شدن معادلات در سیستم بدنیاش میكند. چربی و اسید اوریك و قندش بالا رفته است. اختلالات باعث میشود كه انسان احساس درد و فتور كند و احساس سستی و گیجی و سردرد و رخوت در اعضا كند. این شخص فرد ناسالمی است.
- مشكاة الأنوار فى غرر الأخبار، ص ٣٢٨: وَ اهرُب مِنَ الفُتيَا هَرَبَكَ مِنَ الأَسَد.

