حریت و آزادى افراد از قید عبودیت و بندگى ما سوی اللَه
15اینها همانهایی هستند كه در آیه قرآن میفرماید: خَتَمَ اللَه عَلى قُلُوبِهِمْ وَ عَلى سَمْعِهِمْ وَ عَلى أَبْصارِهِمْ غِشاوَةٌ وَ لَهُمْ عَذابٌ عَظِيمٌ البقرة، ٧ اینها آنهاییاند كه هرچه امیرالمؤمنین با آنها صحبت كرد دیگر فایده نداشت، هرچه امام حسن حرف زد فایده نداشت، هرچه امام حسین حرف زد فایده نداشت. در روز عاشورا فرمود: استحوذ علیكم الشیطان فأنساكم ذكر اللَه العظیم1 قلب اینها در دست شیطان قرار گرفت هیچی تمام شد، تمام شد دیگر. یعنی تسلط پیدا كرد. شیطان تسلط پیدا كرده نه تسلط، فرمود (استحوذ) تمام وجود را در چنبره گرفتن. مانند یك حبه قند را شما بردارید در دستتان كاملًا هیچ روزنهای برای نشان دادن آن نیست، این را میگویند (استحوذ) اینطوری قلب آنها آمد در اراده شیطان و هر كاری هم دیگر میكنند. دیگر شیطان هم شیطان است.
عرض شد منظور از شیطان همان نفس است دیگر، همان نفس، میگوید پدر را بزن، پسر را حضرتعلی اكبر بزن، برادر را بزن، بچهّ را بزن، طفل شیرخوار را هم بزن، همه را بزن، زن را بزن، خیمه را آتش بزن، به مریض رحم نكن، به زن رحم نكن، به بچّه رحم نكن. از یك بزرگی شنیدم كه ایشان میگفت البته خودم در كتاب ندیدم ولیكن كلام او هم كلام غیر موثقی به نظر نمیرسد از وقتیكه سیدالشهداء علیه السّلام از مدینه تا كربلا آمدند قضیهای اتفاقی نیفتاد، از كربلا كه به مدینه برگشتند سی و چهار فرزند از امام حسین و اهل بیت در بین راه كشته شدند. بچّههای چهار ساله و سه ساله و این مقامات زیارتی كه دارید میبینید در اینطرف و آنطرف و سوریه و لبنان و در آن مسیر و اینها، اینها فرزندانی بودند چه سقط شدند، چه ... آن وقت اینها اینطوری كه نمیمردند. بچّه را برمیداشتند توی بیابان راه میانداختند همراه با شتر و اینها این هم باید بدود آخر چقدر میتواند تحمّل كند؟! اینجوری از بین میرفتند. البتّه بنده ندیدم در كتاب ولی او ظاهراً بهطور موثق مسئله را بیان میكرد. خدا رحمتش كند مرد بزرگی بود از افراد عادی نبود. امام حسین وقتی كه میفرماید: لَقَدِ استَحوَذَ عَلَیكمُ الشَّیطَان؛ یعنی اینكه هر كاری میكند. هر مسئلهای انجام میدهد، هیچ مانع و رادعی دیگر برای او وجود ندارد. این مطلب اوّل
- إحقاق الحق، ج ١١، ص ٦١٩. بحارالانوار، ج ٤٥، ص ٦.

