حریت و آزادى افراد از قید عبودیت و بندگى ما سوی اللَه
2أعوذباللَه من الشيطان الرجيم
بسم اللَه الرحمن الرحيم
وصلّى اللَه على سيّدنا و نبيّنا أبى القاسم محمّد
وعلى اهل بيته الطّاهرين و اللعنة على أعدائهم أجمعين
عرض شد امام صادق علیه السّلام به «عنوان» فرمودند كه: فهذِهِ أوَّلُ دَرَجَةِ التُّقَی. قالَ اللَه تَبَارَك وَ تَعَالَی: تِلْكَ الدَّارُ الْآخِرَةُ نَجْعَلُها لِلَّذِينَ لا يُرِيدُونَ عُلُوًّا فِي الْأَرْضِ وَ لا فَساداً وَ الْعاقِبَةُ لِلْمُتَّقِينَ القصص، ٨٣؛ این مطالب و دستوراتی كه به تو دادیم در صورت عمل كردن و پرداختن، اوّلین مرتبه از مراتب تقواست. خدای متعال در قرآن میفرماید: این منزلگاه آخرت و نعیم و رضوان الهی را برای كسی و فردی قرار دادیم كه او در این دنیا بدنبال علوّ و برتری و فساد نبوده بدنبال اینكه بخواهد نسبت به دیگران برتری پیدا كند، كلِّ بر دیگران بشود، بار خودش را بر دوش دیگران بیندازد و به استثمار خود بكشاند و استعباد خود در بیاورد؛ استعباد یعنی بندگی، كرنشكردن، یعنی اظهار ذلّت و پستی در برابر غیر خدا كردن این معنای استعباد است. خدای متعال همه را بنده خود میداند و دستور داده است كه افراد فقط بنده او باشند و حُرّ در قبال دیگران.
امیرالمؤمنین علیه السّلام یا به روایت دیگر سیدالشهداء میفرماید: لا تَكُن عَبدَ غَیرِك فَقَد جَعَلَكَ اللَه حُرًّا؛1 بنده غیر خودت نباش، اظهار ذلّت و پستی در برابر غیر خودت مكن درحالیكه خدا تو را حر آفرید.
این مسئله دو جنبه فساد دارد دو جنبه یا بلكه بیشتر از نظر خود انسان دو مسئله است: مسئله اوّل اینكه این قضیه باعث میشود كه آن شخص مقابلی كه انسان برای او اظهار ذلّت میكند، سرش را پایین میاندازد سرش را خم میكند، او در مقام علوّ و تكبّر قویتر بشود، مطلب برایش بیشتر مشتبه بشود، در آن مرحلهای از كبر و تبختُر و فرعونیت و انانیت كه قرار دارد از آن مرتبه بیشتر فرو برود و بیشتر آن احساس اعتلاء و كبریائیت در او قویتر بشود بالاتر برود. هر نفری كه پیش او میرود یك درجه او كبرش بالاتر میرود. اگر یكی برود مثل آدم بخواهد حرف بزند دیگر نفْسش نمیتواند بپذیرد، اگر یكی برود بهطور عادی بگوید: آقا این كار من را راه بیندازید، میگوید: آقا برو بیرون پشت صف بایست، دو ماه كارش را به تأخیر میاندازد. كسانی را قبول میكند كسانی را راه میدهد، كار كسانی را راه میاندازد كه اظهار ذلّت و بدبختی و پستی كنند از این افراد خوشش میآید، از این افراد طلب میكند؛ اگر دفتری دارد اگر منزلی دارد سازمانی دارد مكتبی دارد بیا و برویی دارد، مایل است كه اینگونه افراد با او ارتباط داشته باشند.
- نهج البلاغه، نامه ٣١ به امام حسن مجتبى عليه السلام. تحف العقول، ص ٧٧

