زهد و تقوا از دیدگاه اهل معرفت (١)
1أعوذباللَه من الشيطان الرجيم
بسم اللَه الرحمن الرحيم
وصلّى اللَه على سيّدنا و نبيّنا أبى القاسم محمّد
وعلى آله الطّيّبين الطّاهرين و اللعنة على أعدائهم أجمعين
بحث راجع به كلام امام صادق علیهالسّلام در رعایت تقوا بود كه امام صادق علیهالسّلام به «عنوان بصری» میفرمایند: فَهذا اولُ درجة التّقی.
رفقا حتماً این روایت را بهطور مرتب مورد مطالعه و دقت قرار میدهند كه مطالبی را كه گفته میشود و خدمت رفقا عرض میشود بتوانند به هم ربط بدهند و مسائل در دستشان باشد. آنچه را كه راجع به رعایت موازینی كه آن موازین، انسان را به آن مرتبه از رشد و آگاهی برساند كه دیگر جوّ و محیط و افراد در هر مرتبه و صنفی كه هستند نتوانند در انسان تأثیر بگذارند.
مسئله مهم در مطالبی كه خدمت رفقا عرض شد بر این محوریت دور میزند كه در مكتب امام صادق علیهالسّلام كه مكتب فهم است نه تقلید، مكتب فقه است نه تحجر، مكتب حریت و آزادی است نه مكتب چوب و چماق، مكتب عبودیت لله است نه عبودیت ناس و مردم، در این مكتب انسان چه باید بكند؟ هدف و آن مرتبه اعلای از وصول این نكته است كه انسان با رعایت مطالبی را كه امام صادق علیهالسّلام به عنوان بصری میفرمایند، انسان به این مرتبه برسد و به این درجه از آگاهی دسترسی پیدا كند كه دیگر محیط در انسان تأثیرگذار نباشد.
محیط یعنی چی؟ تمام افراد مردم، جریاناتی كه اتّفاق میافتد چه در خود كشور چه در سایر ممالك دیگر، مسائلی كه مطرح میشود، خبرهایی كه انسان میشنود، مطالبی را كه انسان میبیند، قضایایی كه انسان مشاهده میكند، حال و هوایی كه بر یك جمع حكومت میكند، مسائل و احساساتی كه جمعی را در درون خود حل میكند و هضم میكند و قوای عاقله آن جمع را از آنان میگیرد، عقل آنها تابع احساسات و احساسات محكوم فضای حاكم بر آن محیط و ظرف میشود. امام صادق علیهالسّلام با این بیاناتی كه خدمت رفقا عرض شد انسان را از این حال و هوا میخواهد بیرون بیاورد. تازه میفرماید هذا اول درجة التّقی. وقتی شما به این مرتبه رسیدید كه دیگر كسی نمیتواند در شما تأثیرگذار باشد. قسم حضرت عباس هم بخورد در شما دیگر فایدهای ندارد، قسم جلاله بخورد در شما فایدهایی ندارد.

