بررسی حیات علمی و عرفانی مرحوم علامه طهرانی

 امیرالمؤمنین علیه السّلام مطلب را تمام كرده حضرت می‌فرمایند: رحم اللَه من عرف قدره‌¹ خدا پدر و مادر آنی را بیامرزد كه بفهمد كیست. اندازه‌اش دستش باشد، حدّش دستش باشد، لباس دیگران را به خود نپوشد، لباسی را بپوشد كه آن لباس در قامت خودش زیبنده هست، نه اینكه بخواهد عبای دیگری را به دوشش بیندازد. عمامه دیگری را بخواهد سرش ببندد، كفش دیگری را ... هر چیزی جایگاهی دارد، هر چیزی جایی دارد. اینها همه برای چیست؟ اینها برای این است كه ایشان از اول آمد و قلب خود را برای ادراك حق فارغ كرد. همین كلامی كه «عنوان» می‌گوید. نیامد جبهه بگیرد، نیامد مقابله كند. نه، دلش وقتی فارغ شد خدا هم او را موفق می‌كند، خدا هم به او توفیق می‌دهد، خدا هم به او سعه می‌دهد، خدا هم آنچه كه باید بر قلب او بیاید می‌آورد، گرچه تمام دنیا به یك طرف باشد، این یك جور دیگر می‌رود. همه مردم، همه مسلمین، جمعیت‌ها، حركت كند در خیابان‌ها آن راه خودش را دارد می‌رود.

 در همان زمان بود افرادی كه در خدمت ایشان می‌آمدند خود من در آن موقع احساس می‌كردم وقتی‌كه با ایشان صحبت می‌كنند قلبشان را تفریغ نكردند، خالی نكردند، قلب خالی نیست، سی درصد نگه داشته، ببینیم این آقا چه می‌گوید؟! حالا بنشینیم یك ساعتی ببینیم چه می‌گوید؟! ببینیم تا كجا می‌آید جلو؟! تا آنجایی كه به ما می‌زند یا نه؟ تا آنجایی كه با كارها و اشتغال‌های ما برخورد می‌كند یا نه! تا آنجا با او رفیقیم، تا آنجا حرفش را گوش می‌دهیم! تا كجا می‌آید جلو؟ تا كجا این ارتباط می‌تواند باشد. می‌نشیند، فكر می‌كند.

 آقا شب نماز شب بخوانید! می‌نشیند فكر می‌كند نه، اشكالی ندارد، حالا نیم ساعت قبل از اذان، چشم علی عیوننا بنده می‌شنیدم این‌طوری می‌كردند رو چشممان. چرا؟ مسئله‌ای نیست، مشكلی اتفاق نیفتاده، تو كه نیم ساعت پا می‌شوی ورزش می‌كنی حالا نماز بخوان. بجای ورزش و رفتن و نفس عمیق كشیدن كه این كاملًا اكسیژن برود تا آن سلول‌های قسمت تحتانی شُش، كه این اكسیژن كاملا سوخت و ساز و متابولیسم را بكند، حالا پاشو درها را باز كن به جای آن نفس عمیق، نماز بخوان! این هم فایده دنیوی‌اش اینكه اشكالی ندارد.