ریاضت نفس و برگشت سالک به حالت تجرد و انبساط

 به مكتب های دیگر ملل دیگر نصارا و اینها هست كه یكی اش هم در كشورهای اسلامی نیست، پس آنها از ما بالاترند دیگر! اگر تمدن این است اگر تمدن ساختن قصر الحمراء در اسپانیا و مسجد در آندلس است الان خیلی جاها هستند كه رو دست ما زدند، پس آنها بالاترند دیگر، بالاخره در هر زمانی ... تازه آنها را مگر چه كسانی ساختند؟ همین افرادی ساختند كه یا ارمنی بودند نصرانی بودند مسلمان شدند یا همان نصرانی ها آمدند ساختند، مگر حالا بناهایی كه درآن موقع ساخته اند كی گفته آنها مسلمان بودند؟ معمارش مسلمان بوده؟ كی گفته است؟ كجا نوشته است؟ معمار هم مسلمان است هم نصرانی هست مهندس هم مسلمان است هم نصرانی، عمله و بنا هم مسلمان دارند همه دارند و اینها كه افتخار نیست اینها كه فخر نیست، اینها چیست؟ اینها برای این است كه ما گم كرده ایم راه را، ما داریم به راه دیگری می رویم، ما را دارند به سمت دیگری می كشانند خودمان داریم به سمت دیگری می رویم از این مظاهر داریم برای راه خودمان استفاده می كنیم این مظاهر كه ما را به خدا نمی رساند،

 پس بنابراین برای عبور از این مطالب باید انسان به ریاضات بپردازد، باید انسان به تغییر و تبدل در نفس بپردازد تا اینكه بتواند آن حركت خودش را به سوی مبدأ وبه سوی تكامل، ادامه بدهد.

 وقت دیگر گذشته است و حال ما هم كه بیش از این دیگر یعنی از اول خیلی حالمان هم سر جا نبود گفتیم می آییم پیش رفقا می نشینیم اگر حالمان آمد می رویم واگر نه به یكی از رفقا می گوییم كه شما بیایید بالاخره ... فرق نمی كنیم همه مثل هم هستیم و حالا یكی دیگر بیاید و ما بنشینیم و متّعظ بشویم از صحبت ها و مطالبی كه رفقا و دوستان می گویند الحمد لله همه اهل معنا همه اهل علم همه اهل فهم همه اهل اطلاع هستند