سرّ انتساب گناه به خود در مناجات ائمۀ معصومین علیهم السلام (2)

أعوذ باللَه من الشيطان الرجيم‌

بسم اللَه الرحمن الرحيم‌

الحمد لله رب العالمين و الصلوة و السلام على سيدنا و حبيبنا

اباالقاسم محمد و على آله الطيبين الطاهرين

و اللعنة على اعدائهم اجمعين‌

به دنبال مطلب جلسه گذشته، در تتمه بحث شرح فقره دعای ابوحمزه ثمالی كه حضرت در اینجا به پروردگار عرضه می‌دارد:

اذَا رَأیتُ مَولای ذُنُوبِی فَزِعتُ، وَ اذَا رَأیتُ كَرَمَكَ طَمِعتُ.

پروردگارا، وقتی كه به گناهان خودم نگاه می‌كنم به وحشت می‌افتم، و نگرانی عمیق و یأس از مآل مرا فرا می‌گیرد وقتی به گناهان خودم نگاه می‌كنم؛ و وقتی به كرم و لطف تو نگاه می‌كنم شوق و طمع در من زنده می‌شود و پویا می‌شود و مرا به سمت تو حركت می‌دهد.

در شبهای ماه مبارك، راجع به این فقره مطالبی خدمت رفقا عرض كردیم كه لابد كم و بیش دوستان از ماحصل و نتیجه این مسائل مطلع هستند، تمام صحبت و مطلبی كه روی آن در آن شبها تكیه داشتیم و همین طور در جلسه قبل، این مطلب بود كه امام علیه‌السّلام در خطاب به پروردگار و در عرض حال به پروردگار شوخی ندارد، شوخی نمی‌كند، واقعیت را می‌گوید و هیچ كس از امام، صادق‌تر و راستگوتر و مطلبش به واقع نزدیكتر نیست، امام معصوم علیه‌السّلام كلامش معصوم است.

ما مطالب خلافی می‌گوییم، اشتباه می‌كنیم، در صحبت‌هایمان یا به دروغ یا به غیر دروغ، به سهو و به خطا و به واسطه جهالت‌مان، مطالب‌مان كم و زیاد می‌شود، در مسائل‌مان افراط و تفریط می‌كنیم، مخصوصاً شعرا كه در آیه قرآن هم می‌فرماید: وَ الشُّعَراءُ يَتَّبِعُهُمُ الْغاوُونَ‌¹ آن افرادی كه در غوایت هستند، غاوی یعنی شخصی كه در غوایت است و در جهالت است و در ضلالت است و در گمراهی است، اینها دنبال شعراء راه می‌افتند، در واقع آنها دنبال شعرا هستند و شعرا هم به دنبال آنها، به همدیگر نان قرض می‌دهند!

شعرا در اشعارشان هر چرند و پرند و مزخرفی را می‌گویند، كاری ندارند به این كه حالا درست است یا نه، به قول معروف از كاه، كوهی می‌سازند و یا اینكه كوه را به كاه تبدیل می‌كنند و شعر در اینجا به معنای تخیل است، یعنی قوه واهمه و متخیله كه آن معنای مورد نظر را به معنای غیر واقعی جلوه می‌دهد، این كاری است كه شاعر می‌كند، یعنی قوه متخیله شاعر می‌آید و این مسائل را انجام می‌دهد، البته همه هستند و به شعر تعلّق ندارد، همه افراد هر چه از حقیقت دورتر باشند، در این مسئله آسیب‌پذیرترند.