دیدگاه مکتب عرفان نسبت به مساله تغذیه و پرهیز از افراط و تفریط (٢)

مثلا فرض كنید كه اگر در یك مجلسی باشند، میوه‌ای بخواهد در آن مجلس تقسیم بشود او سعی می‌كند آن چه كه از همه پایین‌تر است را بردارد و شاید بدش هم نیاید كه دیگران هم ببینند!! و یا این كه فرض كنید كه اگر در جایی هست مثلا جایی مخدّه‌ای افتاده، بستری هست، تشكی هست، برود جایی بنشیند كه مثلًا پایین‌تر است و یك شخصی بود نقل می‌كردند بعضی از دوستان دیده بودند در موقع زمستان كه می‌شد می‌رفت در جای سرد نماز می‌خواند، تابستان هم آن جایی كه آفتاب باشد، می‌گفتند كه چرا این طوری می‌كنی؟ می‌گفت كه اگر در قسمت سایه بیایم ریا می‌شود!! من گفتم اینكه شما جلوی آفتاب می‌ایستی برای این است كه یك مقداری این بالاخانه تغییر كرده!! یك خرده عوض شده!! حالا در زیر سقف نماز خواندن ریا می‌شود؟!.

وقتی كه انسان از مسیر خارج بشود و از طریق خارج بشود همه گونه وساوس برای او می‌آید چه در ناحیه افراط و چه در ناحیه تفریط، دامن او را می‌گیرد و سالك آن كسی است كه طبق مسیر حركت كند و طبق‌مسیر راه برود این تناقضی كه در ابتدای مسئله مشاهده می‌شود، این تناقض چگونه باید حل بشود و برداشته بشود؟

از یك طرف مشاهده می‌شود كه مثلا در آیه قرآن داریم می‌فرماید: قُلْ مَنْ حَرَّمَ زِينَةَ اللَه الَّتِي أَخْرَجَ لِعِبادِهِ وَ الطَّيِّباتِ مِنَ الرِّزْقِ قُلْ هِيَ لِلَّذِينَ آمَنُوا فِي الْحَياةِ الدُّنْيا خالِصَةً يَوْمَ الْقِيامَةِ كَذلِكَ نُفَصِّلُ الْآياتِ لِقَوْمٍ يَعْلَمُونَ‌¹ رزق طیب یعنی آن رزقی كه سالم است، پاك است، اشكالی ندارد، شبهه‌ای ندارد، نعمت الهی است، خب این كه ما الآن مشاهده می‌كنیم مگر غیر از این است كه از ناحیه پروردگار است؟، آن درخت سیبی كه با عنایت خدا و با لطف خدا سیب را عرضه می‌كند و قدرت خدا را به منصّه ظهور می‌گذارد، مگر غیر از این است؟ سیب بزرگ را همان كسی درست كرده كه آن سیب كوچك را، تفاوتی ندارد. اگر یك سیب به این مقدار باشد این برای ما خوردنش اشكال دارد؟! برای این طیف؟! یعنی برای این گونه افراد كه این طرز تفكرّشان هست، طرز تفكر بسیط، متحجّرانه و جاهلانه و بی‌خردانه و از روی عدم فهم و از روی ضیق صدر، این گونه افراد معمولا دارای یك نوع ضیق صدر هستند، تفكّرشان پایین است، طرز صحبت ایشان، طرز رفتارشان، میزان خرج كردنشان، میزان مصرف كردنشان، حالا خودشان نه تنها نسبت به این مسئله این گونه فكر می‌كنند می‌خواهند این روش را بر دیگران هم تحمیل كنند، بقیه هم باید این طور باشند!، بقیه هم باید این نحوه زندگی كنند! و غیر از این زندگی، زندگی ملوكانه است!، زندگی زندگی افراد جائر است!، افراد مستكبر است! و افراد اهل دنیا است! افرادی كه تكالب بر دنیا دارند!، خب باید گفت چه تفاوتی دارد؟ آخر این درخت هم این سیب را می‌دهد هم آن سیب را، هر دو را خدا داده، هر دو را خدا درست كرده، هر دو از یك جا نشأت گرفتند، خب چطور این برای مؤمن جایز است و آن جایز نیست؟ این از كجا درآمده؟ حالا این تفاوتش فقط در وزن است مگر چیز دیگر هم دارد؟ مگر حالا این وزنش من باب مثال صد گرم از این بیشتر است این بد شد؟ وقتی كه می‌خواهیم بخریم باید آن را بخریم آن قسمی كه مثلًا فرض كنید كه قسم بد است، قسم ردیع است، قسم پایین است، بلكه هر دو از خدا است، هر دو هبةاللَه است، هر دو اعطاء خدا است، هر دو.