میزان علم اولیاء الهی
13شما بی برو و برگرد میبایستی بیایید، هركاری هم میكردید كه نیاید، بالاخره اگر قرار بود كه صورتِ این مسأله و واقعیتش و علمش در آنجا ثبت شده بود، شما در اینجا میبایستی حضور پیدا میكردید. در این مسأله شكی نیست.
البتّه مسأله، خیلی مسأله دقیقی است. كه آیا آن عالم قبل، آن عالمی است كه قبل از زمان است كه این معنا ندارد كه این بحثهای فلسفی میشود و دیگر مجلس اقتضای اینها را ندارد. البتّه بنده این مباحث را انجام دادهام با رفقا و دوستان و مباحث بسیار دقیقی است، در مورد كیفیت علم عنائی؛ و اینكه علم عنائی چگونه تحقّق پیدا كرده است و آیا علم عنائی فقط فیلم بوده و صورتی بوده در آن موقع، یا علم عنائی همان معلوم خارجی بوده است؟ بحثهایی است كه اینها همه در كلاس انجام شده است. خیلی بحثهای دقیقی است كه اگر بخواهیم اینجا انجام دهیم دیگر یك مقداری از حوصله و حال و هوای مجلس، بلكه دو قدری و سه قدری، خارج میشود كه این علمی كه پروردگار به مخلوقات داشته، به اطوار مخلوقات، و به شرایع مخلوقات و به تكالیف مخلوقات، آیا فقط یك تصوّری بوده كه شما فقط در ذهنتان تصوّر میكنید؟
فرض كنید كه فلان شخص را در ذهنتان تصوّر میكنید در حالتی كه بین شما و بین او، چند متر فاصله است. او در آنجا نشسته، شما در اینجا نشستهاید. شما دارید یك تصوّری را میكنید او كه در ذهن شما نیامده است او برای خودش هفتاد كیلو، هشتاد كیلو، وزن دارد در این كلّه كه این مقدار جا نمیشود. اگر بخواهد بیاید صورت او آمده، نمایی از او در این ذهن قرار گرفته است. خودِ او كه نیامده است. خودش در آنجا نشسته است، بین ما و بین او هم فاصلهای هست. شما اگر یك كوه دماوند را در ذهنتان تصوّر كنید، شما یك كوه دماوند را كه میبینید، چه ارتباطی بین شما و بین این كوه برقرار میشود؟ او كه بلند نمیشود در ذهن سركار و در نفس شما بیاید و در معده و مغز شما جا بگیرد. فقط یك صورتی از او در اینجا میآید. حالا آیا همین مسأله راجع به علم پروردگار هم هست یا اینكه نه؟ آیا پروردگار ذهنی داشته و همه اشیاء خارجی فقط به صورت، مثل یك فیلم در این ذهن خدا نقش بسته، بعد خدا یكی یكی به حقیقت بخشیدن و عینیت بخشیدن به آن صورت شروع میكند. یا اینكه نه، علم پروردگار به مخلوقات، عبارت است از خود مخلوقات در نفس پروردگار. این مسأله دیگر بماند، آن وقت چگونه میشود و چطور اینها در آنجا جمع میشوند، اینها مسائلی هست كه بماند.

