خدا که ارحم الراحمین است چرا کفار را عقاب میکند؟
13سوزاندن گناهکاران در آتش جهنّم برای تزکیه نمودن آنان
امّا یک کسی پافشاری میکند، جدّیت میکند، در جنایت ایستادگی دارد و دست هم برنمیدارد؛ حالا خدا این را گوشمالی ندهد و تربیت و ادبش نکند؟! جهنّم، ادب است و سوختن در آتش جهنّم، تزکیه است؛ پس در آن موضع اگر خدا رحمت کند و عفو کند، غلط است!
ترحّم بر پلنگ تیزدندان *** ستمکاری بوَد بر گوسفندان1 گرگ آمده در گلّه و دارد همه را خفه میکند، انسان بیاید علاوه بر اینکه گوسفندان را در دهان او گذاشته، مقداری از آن نان و گوشتی هم که توی خورجین خودش است، تعارف به گرگ بکند؛ غلط است دیگر!
خُب! خدایا من یقین دارم که تو أرحمالرّاحمین هستی؛ امّا در موضع عفو و رحمت. «و أشَدُّ المُعاقبین فی مَوضِع النَّکالِ و النَّقِمة» در آنجایی که باید تلافی کنی. مگر کسی از دست تو میتواند فرار کند؟ کسی که با تو دشمنی کرده، ایستادگی کرده، جنایت کرده، کسی که در برابر عظمت و کبریائیّت تو ایستادگی کرده و در مقابل تو ایستاده است؛ و تو گفتی: من! و او هم گفت: من! مگر کسی میتواند فرار کند؟
خدا سَهلُالحساب است، برای که؟
آقا، جنابعالی، بندۀ خدا، سهلالحساب هستید برای کسی که با شما سهلالحساب باشد. میگوید: آقاجان این بار را بیاور منزل ما و کمی کمک کن! او بار را میآورد و خنده میکند، بار را زمین میگذارد و از بار چیزی نمیدزدد و وقتی هم در منزل شما گذاشت، بچّۀ شما را سیلی نمیزند و وقتی در میزند، یک در بیشتر نمیزند و شما را از خواب بیدار و خسته نمیکند؛ شما مزد او را میدهی، زیاد هم میدهی، ناهارش را هم میدهی، إنعامش هم میکنی.
امّا یک حمّال که بار را منزل میآورد، تقتق، تقتق، همسایهها را بیدار میکند، تا در را به رویش باز میکنی فحش میدهد که چرا دیر باز کردی؟ یا بچّه که میرود پشتِ در، دو تا سیلی هم به بچّه میزند! بدون اجازه وارد دهلیز منزل هم میشود؛ بعد که به او میگویی: ای مرد کجا میآیی؟! دو تا فحش هم به تو میدهد! شما این را چه کار میکنی؟ تمام درهای سالن و منزلت را باز میکنی و میگویی: آقا بفرما آن بالا؟! اگر این کار را بکنید، شایسته نیست؛ این باید ادب بشود! اصلاً اساس زندگی بر این است!
- گلستان، باب ٨، ص ٢٣٤.

