نحوۀ تداوم مراقبه در زندگی انسان

ما نسبت به بزرگان باید كمال رعایت احترام را داشته باشیم، و رعایت ادب را در تعابیری كه می‌آوریم، باید قطعاً انجام بدهیم، و این همان مطلبی است كه از خود بزرگان یاد گرفته‌ایم؛ آنها در عین احترام به موقعیت آنان و حفظ مراتب آنان، حیثیت هر كدام را نیز در نظر داشتند، حیثیت هركدام، رتبه هركدام ... خود ایشان مگر نسبت به مرحوم انصاری رضوان اللَه علیه ایشان نفرمودند كه من وقتی كه به ایشان نگاه می‌كردم، گویا به پیامبری از پیامبران الهی دارم نگاه می‌كنم!

درست؟! مگر ایشان نمی‌فرمودند؟ و چقدر ادب و چقدر احترام و چه مسائلی بین خود و ایشان داشتند؛ و چه كارهایی، چه كارهایی كه واقعا من وقتی بعضی‌هایش را برای دوستان بیان می‌كنم، تعجب می‌كنند كه: عجب! ایشان هم یك همچنین كارهایی انجام می‌دادند برای استادشان؟!

ولی در عین حال هركدام رتبه خاص خودشان را داشتند. قطعا موقعیت مرحوم حدّاد قابل مقایسه با مرحوم انصاری در نزد مرحوم والد نبود، قابل مقایسه نبود. او در یك افقی بود و او در یك افق دیگر؛ گرچه هر دو مراتبی را طی كرده بودند و خود مرحوم انصاری رضوان‌اللَه‌علیه در اواخر عمر به آنچه را كه مطلوب و مقصودشان بود رسیده بودند، ولی رسیدن داریم تا رسیدن؛ سعه داریم تا سعه، و هركدام از این‌ها دارای رتبه و مقام خاص به خود را داشتند، و بر اساس همین رتبه، امور خود را تدبیر و ترتیب می‌دادند.

من به مرحوم آقا عرض كردم: آقا شما در مطالبی كه با مرحوم آقای انصاری از نظر فتوایی اختلاف دارید چه می‌كردید؟

ایشان یك تأملی كردند و فرمودند: احتیاط می‌كردم.

خب شما این سخن را بگذارید در كنار آن مطلبی كه نمی‌دانم در جلد سوم اسرار یا در جلد دوم آورده‌ام كه اگر این لیوان، لیوانِ منهی باشند و شما بگویید بخور جلوی ما گفتند، بنده بودم، اخوی بود من بدون تأمل آن را تناول می‌كنم.