نحوۀ تداوم مراقبه در زندگی انسان

مراقبه این است كه انسان بیاید و آنچه را كه به تشخیص او در راستای صلاح اوست، آن را اعمال كند؛ به این می‌گویند مراقبه. بزرگان به این مطلب تذكر داده‌اند. هر مقدار كه انسان نسبت به این مسئله بپردازد، خودش برده، هر مقدار كه نپردازد از كیسه خودش رفته. این یك مطلب خیلی اشتباهی است كه می‌گویند كه فرض بكنید كه می‌گویند: ما نمازمان را خواندیم از عهده دِین بربیاییم!

انگار انسان به خدا بدهكار است، فرض بكنید وقتی كه نماز می‌خواند از عهده دِین برمی‌آید!

ما این كار را كردیم كه از عهده دین بربیاییم! ما این عمل را انجام دادیم تا بدهی‌مان را با خدا صاف كنیم! ما این كار را كردیم تا اینكه دیگر با خدا حساب نداشته باشیم! ...

خدا كه با كسی حساب ندارد عزیز من! خدا كه از كسی طلب ندارد! خدا از كه طلب دارد؟! آن‌كسی كه مستغنی و غنی بالذّات هست، آن‌كسی كه در وجود خود به صفت صمدیت، یعنی هیچ نقطه خالی در این ذات وجود ندارد، در این حیثیت وجود ندارد تا اینكه بخواهد آن نقطه خالی را از سایرین به دست بیاورد و پُر كند و ترمیم كند، او چه طلبی از ما دارد؟ چه طلبی از ما دارد؟ هیچ!

این غلط است كه ما این‌طور بخواهیم مطلب را بیان بكنیم. نمازی را كه ما می‌خوانیم طلب خودمان را، بدهی خودمان را به خدا صاف نمی‌كنیم، نه! نمازی را كه می‌خوانیم خود را به جلو می‌بریم، نه این كه بدهی به خدا را ما صاف كنیم، خدا طلبی از ما ندارد كه بخواهیم حالا بدهی‌مان را با او صاف كنیم: خدایا بیا نماز ظهر و عصرم را خواندم، تمام شد دیگر! حرف دیگر هم داری؟! این هم نمازمان را دیگر انجام دادیم، سر سال خمس‌مان را هم دادیم دیگر، مگر حرف دیگر هم داری؟! زكات است، زكات را هم دادیم، یك حج هم می‌رویم انجام می‌دهیم خلاصه به زور و زحمت و نقّ و نوق و بالا و پایین و بالاخره آن حج را هم به جا آوردیم ...