میزان اهتمام افراد پیرامون مسائل کلی و جزئی در سیر إلی اللَه

 خب این اللَه اكبر با این هیچ تفاوتی ندارد هر دو تقلید است، هر دو تقلید است، هیچ تفاوتی نمی‌كند. یا آن‌كه بزرگان می‌گویند: وقتی می‌خواهی نماز بخوانی پنج دقیقه بنشین و فكر كن، ببین خدا كجاست؟ خدا روبرویت است، خدا پشت سرت است، خدا بالاست، پایین است، تو می‌خواهی چطوری ارتباط برقرار كنی؟ خدا را در كدام ظرفیت از موقعیت خودت و اطراف خودت و فضای خودت قرار می‌دهی؟ یك خرده فكر كنی آن‌وقت می‌بینی خدا اصلًا نه بالاست نه پایین است، نه چپ است، نه راست است، نه پشت است، نه اینطرف است، در همان وجود توست كه الآن می‌خواهی نسبت به آن تعظیم كنی. البته خب كار دارد، نمی‌خواهیم بگوییم به همین راحتی است!

 حركت باید به آن سمت باشد، بزرگان ما را به آن سمت حركت می دهند، آن‌وقت نفس جزئیات را می‌بُرد، تعلقات را می‌بُرد، از این مسائل جزئی عبور می‌كند، از این تشخصات و تعینات رد می‌شود بعد به آن مرتبه سِعی و مرتبه اطلاقی و مرتبه كلی می‌رسد.

 لذا بزرگان همیشه می‌فرمودند: وقتی كه می‌خواهی غذا بخورید دنبال این نباشید، مثلًا سؤال می‌كنند آقا ما فلان جا داریم [می رویم‌]، نمی‌دانیم خمس می‌دهد؟ یا نمی‌دانیم غذایی كه می‌خوریم چطوری است؟ گفتم نیاز نیست شما بپرسید، برای چی می‌پرسید؟ حمل به صحت بكنید، می‌گویند بالاخره ما احتمال می‌دهیم، خب بدهید، احتمال بدهید، كه به شما تكلیف كرده كه حالا بپرسید؟ آقا این خانواده اینطور است، اینطور است، بله یك وقتی برای شما ثابت می‌شود، مسلم می‌شود آن حكم دیگر را دارد، یك مسأله دیگری است و حكم خاص خودش را دارد، ولی وقتی كه هنوز ثابت نشده، تحقیق و تفحص چرا؟ برای چه؟ این آن‌وقت می‌شود ماندن، می‌شود گیر كردن، این می‌شود توقف در این‌جا.

 اما اگر آمد و از این مرتبه رد شد، خبر ندارید كه از خیلی چیزها رد شده، فقط این قضیه نیست، نفسش آمده خیلی از پرده‌ها را كنار زده، یك قضیه اتفاق افتاده، ولی اثری كه باید روی نفس بگذارد یك اثر عمقی بوده، كه در سایر موارد می‌آید به دادش می‌رسد. در آن مسائل، در آن موارد می‌آید به دادش می‌رسد.