رکن و پایه اساسی در روابط اجتماعی

ما حالا علی‌حسبِ وضعیت و موقعیت مطالبی را خدمت رفقا و دوستان عرض می‌كنیم، گرچه مدتی است بنده دارم به این مسئله فكر می‌كنم كه این جلسات حدیث «عنوان» خیلی دیگر طولانی شده و اگر خیلی بخواهیم راجع به این مطالب بپردازیم واقعاً شاید مملّ باشد، مثلًا راجع به همین فقره من چیزی در ذهنم گذراندم كه چه مطالبی باید بگویم، دیدم یك سال راجع به همین سه فقره مطالب را باید همین‌طور ادامه بدهیم، ولی الحمدلله با توجه به مسائلی كه تا به‌حال خدمت رفقا گفته شده و مطالب و مسائلی كه خودشان بحمدلله وارد هستند شاید نسبت به بعضی از نكات یك اشاره‌ای مفید باشد خیلی راجع به این قضایا دیگر ما طول ندهیم و مطلب را به درازا نكشانیم. اگر مطلبی و چیزی هست آن را اگر خدا بخواهد و توفیق دهد در كتابت و اینها این مطالب را خدمت رفقا و دوستان عرض می‌كنیم. ولی علی‌كل‌حال آنچه را كه برای محاورات و خطاب و ارتباطات ضرورت دارد و لازم است اینها را خدمت رفقا عرض كنیم و از حشو و زوائد قدری بپرهیزیم.

مطالب در اینجا مطالب بسیار مهمی است؛ چون دقیقاً برگشتش به ارتباطات در محاورات، محیط منزل و خانواده و همین‌طور محیط اجتماعی است. فلهذا امام علیه‌السّلام این مطلب را در اینجا به‌عنوان یك اصل ضروری در برخورد با افراد بیان می‌كند. تمام آنچه را كه حضرت در اینجا بیان می‌كنند همان‌طوری كه عرض كردیم بر یك محوریت دور می‌زند و آن اینكه انسان در ارتباطاتش آیا باید مسائل نفسانی را در نظر بگیرد یا مسائل واقعی را؟ همین! همین یك جمله.

اگر كسی به شما بگوید كه اگر یكی بگویی ده تا جوابت را می‌دهم این چه ریشه و منبعی دارد؟ چرا باید یك هم‌چنین حرفی را بزند و انسان در قبال این حرف چه پاسخی باید بدهد؟ فوری انسان می‌فهمد و متوجه می‌شود كه این مطلب از چه موقعیتی مطرح می‌شود. در میان همه افراد، الان شما در محاورات و ارتباطات و سخنرانی‌ها و صحبت‌ها و هرچه كه داریم می‌شنویم، گوش می‌دهیم و نگاه می‌كنیم، وقتی‌كه شخص یك چیزی را كه به او مربوط است، اگر به او مربوط نباشد كه اصلًا از كنارش می‌گذرد، اگر یك مطلب به انسان ارتباط نداشته باشد اگر كفر هم بگوید كاری ندارد به من چه ربطی دارد، سری كه درد نمی‌كند كه دستمال نمی‌بندند، حالا بگذار كفر بگوید، یعنی اگر پای كفر هم در میان بیاید كاری ندارد! حالا مواردش را خدمتتان عرض می‌كنم.