قرار دادن قلب در مسیر علم و معرفت در هر قدم از حرکت به سمت خدا

أعوذباللَه من الشیطان الرجیم

بسم اللَه الرحمن الرحیم

و صلّی اللَه علی سیّدنا و نبیّنا أبی القاسم محمّد

و علی آله الطّیّبین الطّاهرین و اللعنة علی أعدائهم أجمعین

و امّا اللَواتِى فِى العِلمِ: فَاسْألِ العُلَمَاءَ ما جَهِلتَ، و إيّاکَ أن تَسألَهُم تَعَنُّتاً و تَجرِبَةً؛ و إيّاک أن تَعمَلَ بِرَأْيِکَ شَيئًا، و خُذ بِالاحْتِياطِ فِى جَمِيعِ ما تَجِدُ إلَيهِ سَبِيلًا؛ واهْرُب‌ مِنَ الفُتيا هَرَبَکَ مِنَ الاسَدِ، و لاتَجعَل رَقَبَتَکَ لِلنّاسِ جِسرًا؛ آنچه را که مربوط به علم و معرفت است یکی این است که: هرچه را که نمی‌دانی سؤال کن، با جهل حرکت نکن. نگو ان‌شاءاللَه مسئله‌ای نیست. هر قدمی که برمی‌داری آن قدمت باید از روی علم باشد، و از روی یقین باشد. با ان‌شاءاللَه ان‌شاءاللَه کار درست نمی‌شود بلکه خرابکاری می‌شود.

و إيّاکَ أن تَسألَهُم تَعَنُّتاً؛ وقتی‌که از علما سؤال می‌کنی به قصد تحقیر و تذلیل آنها و اینکه آنها را به خفت بیندازی سؤال نکن، سؤالت باید برای استفهام باشد، برای فهمیدن باشد، نه اینکه بخواهی آنها را امتحان کنی ـ البته مسئلۀ امتحان فرق می‌کند که بعداً عرض می‌کنم ـ ولی اینکه بخواهی آنها را دست بیندازی، تحقیرشان کنی، و ببینی که مثلا این نظرش چیست بعد هم با نظر او به جدال برخیزی که اینها همه‌اش خلاف است.

و إيّاک أن تَعمَلَ بِرَأْيِکَ شَيئًا؛ بپرهیز از اینکه به رأی خودت و به سلیقه خودت بدون اینکه بر یک اساس و بر یک پایۀ رصین و متین و استوار باشد بخواهی عمل کنی. و در جمیع آنچه که می‌توانی طریق احتیاط در پیش بگیری احتیاط کن. ـ عجیب است، واقعاً مسائل عجیبی است ـ از فتوا و حکم بین مردم فرار کن آنچنان که شیر تو را تعقیب می‌کند. هَربَکَ یا هَرَبَکَ مِنَ الاسَدِ ـ این عبارت‌ها عبارت‌های عجیبی است ـ حضرت نمی‌گویند فرار کن از فتوا دادن، فرار کن از رساله بیرون دادن، فرار کن از اینکه خود را در معرض مرجعیت و فتوا دربیاوری، نه، همان‌طوری که شیر دنبالت کرده. این قضیه تفاوت می‌کند با فرار؛ یعنی وقتی شیر دنبال آدم می‌کند آدم از فرار شش تا پشتک هم می‌زند، آن‌طوری فرار کن! چون آن با دو تا جهش به آدم می‌رسد. اینها چه درک کردند که این‌طور مسائل را به این نحوه بیان می‌کنند و ما کجا هستیم، ما کجا هستیم؟! از فتوا بپرهیز و فرار کن همان‌طوری که شیر به دنبالت گذاشته است.