توضیحى در ارتباط با سریع الاجابة بودن پروردگار متعال.
4سرعت در مجرّدات است، سرعت در مجرّدات اصلًا در زمان نمىگنجد وَ إِنَّ يَوْماً عِنْدَ رَبِّكَ كَأَلْفِ سَنَةٍ مِمَّا تَعُدُّونَ1 يك روز اين از باب مثال است و از باب ضيق خناق خداوند فرموده وَ إِنَّ يَوْماً عِنْدَ رَبِّكَ كَأَلْفِ سَنَةٍ مِمَّا تَعُدُّونَ اين اكثر و بيشتر از اين است اين از باب ضيق مجال است از باب تشبيه از باب تمثيل يك روز، در روز قيامت، از هزار سال بيشتر است يك روزش در آن جا، يعنى چه؟ يعنى آن مقياس با اين مقياس تفاوت مىكند. مقياس عوالم ماوراء ماده با مقياس عوالم ماده تفاوت مىكند. شما در عالم برزخ كه كمترين و نزديكترين و اقرب عوالم به مادّه است شما در عالم برزخ حركت مىكنيد مىرويد مِن باب مثال انشاءاللّه خدا قسمت همه كند حج بيت اللّه حج انجام مىدهيد. عمره انجام مىدهيد طواف مىكنيد عرفات مىرويد منى، اينها اتّفاق افتادهها! همينطور كه من نمىگويم، عرفات انجام مىدهيد بعد برمىگرديد چه مىكنيد ششماه سفرتان طول مىكشد فلان و اين حرفها يكدفعه ساعت را نگاه مىكنيد مىبينيد از خوابتان پنج دقيقه گذشته، حالا در خواب ششماه شما حركت كرديد امّا در اينجا پنج دقيقه گذشته، اين مال چيست؟ مال اين است كه مقياس تفاوت مىكند.
اصلًا در آن عالم، سرعت و حركت به نحوى است كه نمىشود آن حركت و سرعت را با اين عالم مقايسه كرد او منطبق با صورت مثالى دارد و هر چه انسان طبق قاعدهى كلّى و برهان فلسفى هر چه انسان از نقطه نظر فعل و انفعالات و تأثير و تأثّرات، از مادّه دورتر شود هرچه دورتر شود عُلُوّ و اعتلاء و قيمت آن حادثه و آن فعليّت در انسان اقوى خواهد بود هرچه انسان به مادّه نزديكتر شود آن قوّت و آن سرعت، و در عالم لذّات آن لذّت و آن ارزشها و قيمتها كمتر خواهد بود.
شما نهايت لذّتى كه مىتوانيد از [خوردن] يك غذا [ببريد] آن يك لذّتى است كه همان آن، در وقتى كه اين غذا در دهان شما است اين لذّت براى شما هست همين كه اين غذا از اين حلقوم شما وارد معدهى مبارك شد ديگر هيچ اثرى از اين لذّت غذا در دهانتان نيست. همينطور است ديگر دوباره لقمهى بعدى را كه تناول مىكنيد دوباره تا وقتى كه اين ذائقهى شما با اين غذا در تماس است اين هست همين كه دوباره اين لقمه رفت پائين لذّت تمام مىشود امّا شما يك خواب مىبينيد كه داريد يك غذا مىخوريد لذّت آن غذا خوردن تا يك هفته در ذائقهى شما هست اين مال چيست؟ به خاطر اينكه از مادّه دور شده، از مادّه دور شده و همينطور ساير لذّات.
- حج سورهى ٢٢- آيه ٤٧

