حقیقت حلم واقسام آن (2)

یك دفعه من راجع به بعضی از این مسائلی كه در روح مجرد آوردند با خودم فكر می‌كردم. این مطالبی را كه آقا در روح مجرد ذكر می‌كنند.... یك مسئله‌ای الان به نظرم آمده همین الان آمد، این مطلب را نقل می‌كنم، بعد این قضیه. یك بحثی متكلّمین نادان امروزی، این بحث را مطرح می‌كنند كه دین و شریعت عبارت است از مجموعه‌ی احكام و قوانین، این بحث در كلام امروزی مطرح می‌شود، عبارت است از مجموعه‌ی احكام و قوانین كه این مجموعه‌ی احكام و قوانین نه به طور منظم و مرتب و در یك زمان خاص و در تحت یك شرایط خاص بدون رشد و بدون تكامل، این وجود داشته همان‌طوری كه خوب تصوّر ما بر این است. تصور ما از دین و شریعت این است كه شریعت و دین عبارت از یك سری احكام و اعتقادات و اصول اخلاقی و اجتماعی و اعتقادی نسبت به مبدإ و نسبت به معاد به اضافه‌ی یك سری احكامی كه مربوط به افعال ماست. چه افعال عبادی و چه افعالی كه مربوط به امور اجتماعیمان، معاملاتمان‌‌، تجاراتمان و ارتباطمان در مجتمع، و این احكام فیكس است. یعنی در تحت یك چهارچوب قرارداد و همان است كه در آن زمان بر پیغمبر اكرم صلی‌اللَه علیه وأله و سلم، نازل شد و ائمه علیهم السلام به دنبال آن حضرت در طی دویست و پنجاه سال این احكام را موّبوب و مفصل بیان كرده‌اند و الان اینكه در دست ما هست همان چیزی است كه امام فرموده و ما از او نمی‌توانیم تخطّی كنیم.

بله یك سری مسائل كلیاتی هست كه ما باید در هر زمانی آن كلیات را با آن زمان منطبق ‌كنیم. به عبارتی دیگر زمان را منطبق با آن كلیات می‌كنیم. نه كلیات را منطبق با زمان كنیم. خب این آن چیزی است كه ما به آن معتقد هستیم. امروزه مطلب جدیدی مطرح می‌شود و آن این است كه می‌گویند نه! همان‌طوری كه نظریه‌ها در علوم تجربی، این ممكن است بواسطه‌ی مرور زمان و به واسطه‌ی تجربیاتی كه یكی پس از دیگری بر علوم بشری عارض می‌شود این تجربیات در بستر تكامل و در بستر رشد و ترقی قرار بگیرند. تجربه‌ی بعدی تجربه‌ی قبلی را از بین می‌برد. نظریه‌ی بعدی می‌آید و نظریه‌ی قبلی را از بین می‌برد. بواسطه‌ی پیشرفت علم ممكن است یك نظریات بعدی بیاید اصل و اساس مسائلی كه قبلا مطرح شده آن مسائل را زیر پا بگذارد. خیلی از موارد ما سراغ داریم و اصلا علوم تجربی همه بر این اساس است دیگر. مهمترین‌اش مسائل مربوط به پزشكی است دیگر. ما می‌بینیم در هر دوره‌ای از زمان نظریات جدیدی می‌آید و نظریات قبلی پزشكی را بطور كلی منسوخ می‌كند. هم در مِتُد مداوا و هم در تشخیص داء و مرض، در هر دوی اینها هم در كیفیت تكنولوژی بخصوص در قضیه‌ی تکنولوژی پزشكی این مسئله خیلی مطرح است [گاهی] این مرض را [بوسیلۀ جراحی‌های ابتدآئی] خوب می‌كرده حالا نه آن عمل جراحی‌هایی كه خب الان انجام می‌شود. اما بعد كم‌كم بواسطه‌ی تغییر و تبدلاتی كه در كیفیت مداوا و تكنیك مداوا پیش آمد ما می‌بینیم آن وسائل اولیه منسوخ شد و الان بصورت جدید آمده و جدید و جدیدتر تا اینكه الان مسئله كم‌كم دارد از اختیار پزشك بیرون می‌آید و به دستگاه و تكنیك دارد مسئله منتقل می‌شود. با توجه به آنچه را كه ما در آینده در پیش داریم.