مرتب سازی:
تبیین راه خدا و راه دنیا و نفس
2أعوذُ بِاللَه مِنَ الشَّیطانِ الرَّجیم
بِسمِ اللَه الرَّحمَنِ الرَّحیم
وصلَّى اللَه عَلَى سیدنا و نبینا أبىالقاسم مُحَمّدٍ
وعلى آله الطّیبین الطّاهرین و اللعنة عَلَى أعدائِهِم أجمَعینَ
وَ الحَمْدُلله الَذى یحْلُمُ عَنى حَتّى کانى لاذَنبَ لى فَرَبى احْمَدُ شَىءٍ عِندى وَاحَقُّ بِحَمدى اللَهمَّ إِنى اجِدُ سُبُلَ الْمَطالِبِ الَیک مُشرَعَةٌ و مَناهِلَ الرّجاءٍ إلیک مُتْرَعَةٌ"
عرض شد مطالب متفاوت است و طلب فرق میکند، خواست فرق میکند. اولًا در صورتی که طلب طلبِ واقع باشد راه رسیدن به آن طلب ممکن است مختلف باشد. در امور مادّی و دنیوی ما این اختلاف را میبینیم که برای رسیدن به یک مقصودی راههای مختلفی در این عالم وجود دارد و انسان سعی میکند اقصر فاصله را و کمترین فاصله را برای رسیدن به این مطلوب طی کند.
کسی که صرفاً بخواهد به مال و منال برسد، یک وقتی ممکن است بطور مثال از کار کم شروع کند، همینطور برود به بالا، یک وقت ممکن است دست به یک کاری بزند ولو کارهای خلاف شرع باشد، خلاف عرف باشد، در این چیزهایی که اینها غالی است، ثمنشان غالی است. اما شرعاً حرام است. خرید و فروشش شرعاً حرام است. دست به این کارها بزند یک مرتبه خودش را به یک مرتبه بالایی برساند. ممکن است که از کم شروع کند کم کم، کم کم حالا آیا برسد یا نرسد؟ راههایی که برای رسیدن به مطلوب و مقصود در این دنیا وجود دارد چه بسا در این راهها ممکن است مسألهی خلافی هم باشد، و اشکالی هم از نقطهی نظر دید دنیاپرستان و دنیاداران ندارد چون مقصود و مقصد دنیا است، مطلوب دنیا است حالا دنیا به هر نحوی میخواهد حاصل بشود حاصل شود. هدف میگویند وسیله را توجیه میکند، وقتی که یک هدفی مدّ نظر شخص هست این دیگر کاری ندارد به این که آن راه و آن مقدمهی موصلهی به آن هدف و مقصد آیا آن مقدمه شرعی است یا خلاف شرع است؟ عقلی است یا خلاف عقل است؟ انصاف است یا بیانصافی است؟ به این کاری ندارد. این میخواهد به آن ذیالمقدمه برسد میخواهد به آن نتیجه مطلوب برسد و ما این را در همهی صنفها و در همه گروهها میبینیم، کسی که مقصدش دنیاست در هر صنفی وجود دارد، از راه حرام برای اینکه به پول برسند، چه کلکهایی میزنند؟ چه خُدعههایی انجام میدهند و چه مسائلی، برای اینکه به هدف برسند و همهی اصناف در این قضیه شریکند، منظور رسیدن به دنیا است، منظور رسیدن به طَمَعهای دنیاست.