ترجمه و بیان رسالۀ حقوق امام سجاد علیه‌السلام

«و امّا حق بزرگ (افرادی که سنّشان زیاد است و کبیر هستند) این است که آنها را مُوقّر و محترم بشماری و إجلال و بزرگداشت بنمایی به جهت پیری و تقدّمی که در اسلام بر تو دارند؛ و مبادا با آنها مقابله و گفتگو کنی هنگام دعوا و اختلاف آراء؛ و در راه رفتن از آنها سبقت نگیر و جلوی آنها قدم مگذار و خودت جلوی آنها در راه رفتن یا در صحبت کردن، مقدّم نشو؛ و آنها را نسبت جهل و نفهمی نده، و اگرچه آنها تو را جاهل می‌دانند و نسبت جهل می‌دهند، تحمّل کن و آنها را بزرگ بشمار به‌جهت حق اسلامی که دارند و به جهت حُرمت آنها.»

حق اطفال

و حقُّ الصَّغیرِ رَحمتُه فی تَعلیمِه و العفوُ عَنه و السَّترُ عَلَیهِ و الرِّفقُ بِه و المَعونةُ لَه.

«و حق کوچکان (اطفال) این است که در تعلیم و تربیت، با آنها به طریق رحمت رفتار بنمایی و از خطاهای آنها بگذری و روی عیوب آنها را بپوشانی و با آنها به رفق و مدارا رفتار کنی و در کارها به آنها کمک کنی.»

حق حاجتمند

و حقُّ السّائلِ إعطاؤُه علیٰ قَدرِ حاجَتِه.

«حق کسی که حاجتمند است و سائل است، این است که بر مقداری که حاجت دارد به او إعطا کنی.»

حق عطاکننده

و حقُّ المَسئولِ أنّه إن أعطیٰ فَاقبَل مِنه بِالشُّکرِ [الشّکرَ] و المَعرِفة بِفَضلِه، و إن مَنَعَ فَاقبَل عُذرَه.

«(اگر از کسی سؤالی کردی و حاجتی داشتی) حق آن کس که مسئول است، بر تو این است که اگر حاجت تو را برآورد و به تو عنایت کرد، از او با شُکر بپذیری و به فضل و بزرگواری او اعتراف کنی؛ و اگر تو را منع کرد و حاجت تو را برنیاورد، عذر او را بپذیری.»

حق خوشحال‌کننده

و حقُّ مَن سَرَّک بِشَی‌ءٍ لِلَّه تَعالیٰ أن تَحمَدَ اللهَ عَزّ و جَلّ أوّلًا ثُمّ تَشکُرَه.

«حق کسی که تو را خوشحال می‌کند به چیزی برای رضای خدا (تو را شاد و مسرور می‌کند و منظورش قربت است) این است که حمد خدای عزّ و جلّ را اوّلاً بجا بیاوری و سپس از او تشکر کنی.»