اختلاف مراتب شیعیان بر حسب مراتب معرفت آنها

بنابراین امام سجاد علیه السلام که می‌فرماید معرفتی یا مولای دلیلی علیک کدام معرفت را می‌گوید؟ کدام معرفت را عرض می‌کند به پروردگار؟ معرفت نسبت به ذات الهی و اسماء او و وسعت اسماء او و وسعت ظرفیت صفات او و وسعت عطوفت و رحمت او به نحوی که دیگر هیچ ذاتی را برای انسان در عالم وجود باقی نمی‌گذارد. ما همین طوری می‌گوییم خداوند رحیم است خداوند می‌بخشد، خب بخشش‌ها را در دنیا دیدیم عطوفت‌ها را دیدیم رحمت‌ها را دیدیم حالا خدا یکخورده بالاتر، یکخورده بزرگتر.

یادم است که یک وقت از مرحوم آقا سوال کردم که آقا ـ در طهران، هنوز به مشهد هجرت نکرده بودند ـ گفتم آقا شما قبلا دعای کمیل می‌خواندید چرا ترک کردید؟ اتفاقا دعاهای کمیل خیلی عجیبی بود شبهای جمعۀ عجیبی بود من یک چند جلسه از زمان طفولیت یادم است در همان وقتی که حدود چهار یا پنج سالم بود پنج یا شش سالم بود یک چند جلسه‌ای از آن زمانها در ذهن دارم و‌ایشان از حفظ هم می‌خواندند ‌این دعای کمیل را حفظ بودند چراغها را خاموش می‌کردند درضمن هم بعضی از فقرات را معنا می‌کردند و خلاصه خیلی عجیب بود دیگر! آن هم معانی که‌ایشان می‌کردند. ‌این دعای کمیل ترک شد تعطیل شد تا ‌این که آن چند سال آخر اقامت ‌ایشان، در دو یا سه سال آخر اقامت باز یک دو سه جلسه‌ای این دعای کمیل ‌ایشان شروع شد متأسفانه آن موقع که دستگاه و صدا و نوار و ‌اینها که نبوده و خلاصه آثاری از آن نیست، بعد دوباره ترک شد. من در یکی از سفرهایی که از قم می‌آمدم طهران یک شب، شب جمعه بود به مرحوم آقا گفتم که آقا چرا شما دعای کمیل را ترک کردید؟ ‌ایشان فرمودند آقا سید محسن من وقتی که شروع می‌کردم به دعا و می‌گفتم اللَهم انی أسئلک برحمتک التی وسعت کل شیء، یک مرتبه حالتی از رحمت پروردگار تمام وجود مرا می‌گرفت که من اگر به خود نمی‌آمدم قالب تهی می‌کردم یعنی می‌مُردم می‌افتادم می‌مردم! ببینید‌این ولیّ الهی، ‌این ولیّ خدا‌، این عارف چه ادراکی از مسئلۀ رحمت می‌تواند داشته باشد؟ اصلا ما می‌فهمیم‌ این چیه؟ اصلا من الان ‌این را به شما گفتم ما الان چه فهیمدیم رفقا؟ البته خود من هم جزو ‌این قضیه هستم ما هم نمی‌فهمیم. دروغ هم که نمی‌گوید، ‌این دروغ که نمی‌گوید راست می‌گوید. ‌ایشان گفت اگر من دعای کمیل را ادامه می‌دادم از ‌این دنیا می‌رفتم و نتوانستم ادامه بدهم.