جایگاه نماز در مکتب اولیاء الهی

یک وقت من به یک نفر می گفتم که فلان شخص، به رحمت خدا رفته است، این شخص وقتی در خدمت مرحوم آقا بود خلاصه نسبت به آنچه که به او القاء می شد شاید در بعضی از موارد با دیدة تردید و شک نگاه می کرد آن طوری که باید و شاید اهتمام نداشت و امثال ذلک. او در جواب به من اینطور توجیه کرد مسأله را که اگر او یک دهم پیش آقا بود از آن افرادی که صد در صد بودند ولکن نسبت به مسأله شناخت نداشتند خیلی بالاتر بود. حالا این جواب درست است؟ و این برای او عذر می شود؟ آن شخصی که نسبت به مسأله اطلاع دارد خیلی مسؤولیتش بیشتر است و تکلیف بیشتر متوجه اوست تا آن کسی که خیلی از مطلب خبر ندارد، این چه توجیهی است؟ هفتاد سال عالم را در روز قیامت به خاطر یک عمل نگه می دارند در حالی که هفتاد هزار از عوام را داخل در بهشت می کنند! چرا؟ چون او نسبت به مطالب آگاه است و عمل نکرده است. مشکل ما اینجاست. صرف اطلاع انسان بر مسائل مبرّر انجام هر گونه عمل و مطلبی از ما نیست بلکه مسؤولیت را بیشتر و تکلیف را نسبت به خود محکم تر و درجة تعهد را بالاتر می برد.

فلهذا افرادی که قائل هستند بر اینکه مراتب انسان در معرفت به مراتب بالا و مقاماتی می رسد که اولیای خدا و ائمه علیهم السلام و آیات قرآن و روایات به آنها دلالت دارد. اگر مسأله به این کیفیت باشد انسان باید برای پیمودن راه و طیّ مقدمه فکر دیگری بکند. اگر مطلب به این نحو باشد، انسان دیگر نمی تواند مطالب را سر سری بگیرد، نمی تواند نسبت به آنچه که خدای متعال از او طلب نموده است کوتاهی کند و این مطلب برای همه هست. تا وقتی انسان مسأله به گوشش نرسیده، حجت بر او تمام نیست، ولی وقتی که مسأله به گوشش رسید دیگر بین اهل علم و غیر اهل علم تفاوتی نیست ، چون مطلب را دریافته است، مسأله را دریافته است و مطلب به گوشش رسیده و به واقع پی برده.