
مراقبه؛ تزكیه و مواظبت در سیروسلوك
تبیین اصول مهم سیروسلوک از منظر علامه طهرانی
علامه سید محمدحسین حسینی طهرانی (رضوان الله علیه) به این اصل مهم میپردازد که سلوک و پیمودن راه خدا صرفاً با حرف و انتساب به بزرگان ممکن نیست، بلکه با عمل و مجاهده به دست میآید. ایشان با بیان داستانی از پیامبر اکرم (ص) در فتح مکه، بر اهمیت عمل فردی تأکید میکند و سپس به تشریح دستورات لازم در این راه میپردازد. این دستورات شامل پرهیز از زیادهروی در غذا، دوری از مجالس بیهوده و مسافرتهای غیرضروری، و سکوت به عنوان شرط حفظ دستاوردهای سلوکی است. در ادامه، ایشان با نقل قولی از علامه طباطبایی، به توضیح پنج اصل مراقبه میپردزاند که عبارتند از: صمت، جوع، سهر، عزلت، و دوام ذکر.
مراقبه؛ تزكیه و مواظبت در سیروسلوك
توضیحات:
علامه سید محمدحسین حسینی طهرانی (رضوان الله علیه) به این اصل مهم میپردازد که سلوک و پیمودن راه خدا صرفاً با حرف و انتساب به بزرگان ممکن نیست، بلکه با عمل و مجاهده به دست میآید. ایشان با بیان داستانی از پیامبر اکرم (ص) در فتح مکه، بر اهمیت عمل فردی تأکید میکند و سپس به تشریح دستورات لازم در این راه میپردازد. این دستورات شامل پرهیز از زیادهروی در غذا، دوری از مجالس بیهوده و مسافرتهای غیرضروری، و سکوت به عنوان شرط حفظ دستاوردهای سلوکی است. در ادامه، ایشان با نقل قولی از علامه طباطبایی، به توضیح پنج اصل مراقبه میپردزاند که عبارتند از: صمت، جوع، سهر، عزلت، و دوام ذکر.
مراقبه؛ تزكیه و مواظبت در سیروسلوك
16چرا خدمت به دوستان خدا را نباید به حساب آورد؟
نسبت به دوستان خدا ایثار کند، یعنی آنها را مقدّم بدارد، و این ایثار را هم به حساب نیاورد؛ حالا آن روز که در فلان عمل بود، این دفعه هم ما حقّ خودمان را به او دادیم و خواست سوار اتوبوس بشود ما او را زودتر از خودمان سوارکردیم. تمام کارهای خیری که برای دوستان میکند اصلاً به حساب نیاورد و باز هم خودش را مقصّر بداند؛ این پیشرفت میکند؛ یعنی طبق آن اعمالی که انجام میدهد خداوند که عالمُ السّرِّ و الخفیّات است، به او پاداش میدهد و جزا میدهد. پاداش و جزایش هم فوری است، همانوقت به او میدهد و طعم لذّت مناجات خدا را همانوقت میچشد.
نماز شب؛ اوّلین دستور اولیاء الهی به شاگردانشان
اوّلین دستور مرحوم قاضی ـ رحمة اللَه علیه ـ به شاگردانش نماز شب و نوافل بود! حالا میشود انسان تصوّر کند که طلبهای سالک باشد و اصلاً نماز شب هم نخواند؟! و بگوید که خُب دیگر ما از این مراحل گذشتهایم، و یا اینکه به درس مشغول میشویم و درس هم اهمیّتش از این مسائل زیادتر است، یا امشب کسل بودیم حالا بیدار نشدیم، فردا شب چنین و چنان ...
از سلوک گذشته، مؤمنین عادی که صلحا هستند در تمام عمر نماز شب اینها ترک نشده؛ و الآن هم دیده میشود بعضیها نه اهل سیرند، نه سلوک، نه دردی، ولیکن آدمهای خوبی هستند، و نماز شب را مراعات میکنند؛ خیلی مهمّ است! آنوقت چطور میشود مثلاً نماز شب از سالک ترک بشود؟! خُب نمیسازد دیگر، نمیسازد!
و اگر خوب انسان توجّه کند میبیند که وقتش مثل تمام اینها میرود. علّت اینکه میبینیم ما به این کار نمیرسیم، یا این کار را انجام میدهیم از یک کار دیگر دستمان میماند، برای این است که همۀ اوقاتمان مشغول به اینطرف و آنطرف است، برای پهن کردن سفره غذا و نشستن و غذا خوردن و مقدّمات سفره وقت انسان میرود؛ قلیان را بگذارد کنار، ملاقاتهای زیاد را بگذارد کنار، میبیند وقت انسان زیاد هم میشود.
