ظهور حیثیت ربطیه موجودات در مظاهر و مجالی مختلف

تمام این افعال، دست‌ها و جوارح و اعضای انسان، این‌ها امانت‌هایی است که خدا به انسان داده [که‌] این‌ها را در راه ارتقاء به کار بگیرد، همین. دیگر بیش از این چیزی نیست، چیزی بیش از این برای انسان حاصل نمی‌شود و انسان باید متوجه این قضیه باشد. قالوا انطق اللَه الذى أنطق کل شئ و هو الذى خلقکم اول مره و الیه ترجعون، خدا همانی است که شما را آفرید در مرتبه‌ی اول و به سوی او برمی‌گشتید، منتهی خبر نداشتید که این آفرینش و این خلق جدیدی که در جسد و در بدن برای شما آمده است این یک گذرانی است در این دنیا برای این‌که خودتان را به تکامل روحی برسانید، آمدید از این خلقت درصدد افساد و از بین بردن استعدادهای خودتان استفاده کردید وَ ما كنْتُمْ تَسْتَتِرُونَ أَنْ يشْهَدَ عَلَيكمْ سَمْعُكمْ وَ لا أَبْصارُكمْ وَ لا جُلُودُكمْ وَ لكنْ ظَنَنْتُمْ أَنَّ اللَه لا يعْلَمُ كثِيراً مِمَّا تَعْمَلُونَ‌ فصلت، ٢٢ شما خیال کردید که می‌توانید از جوارح و اعضایتان، آن کارهایی را که می‌کنید، آن‌ها را مخفی کنید می‌توانید قایم کنید آن‌چه را که با این اعضاء انجام دادید در حالتی که نمی‌دانستید بهترین گواه برای اعمال، خود همین جوارحی هستند که از آن‌ها استفاده سوء کردید بهترین شاهد برای ....، شما نیاز به شاهد ندارید، هان! در روز قیامت نیاز به شاهد نیست این‌جا نیاز به شاهد هست شاهد باید بیاید شهادت بدهد برای قضیه، اگر نه قاضی عوضی عمل می‌کند اشتباه [حکم‌] می‌دهد یک شاهد بیاید شهادت بدهد قاضی یک حکم می‌دهد یک شاهد خلاف بدهد قاضی حکم دیگر می‌دهد چون خودش که علم غیب ندارد اطلاع ندارد.

در آن‌جا مسئله به این نحو است مسئله در آن‌جا به این کیفیت است که خود آن عضو می‌آید به صورت عینی و خارجی، آن عملی را که انسان انجام داده است آن عمل را در برابر دیدگان و نفس انسان قرار می‌دهد، یک حقیقت تجلی می‌کند پرده برداشته می‌شود حالت تجرد برای کفار و برای مؤمنین، هر دو پیدا می‌شود. در حالت تجرد دیگر گذشت زمان تأثیر در وقوع حادثه و علم به حادثه ندارد، در آن واحد انسان یکدفعه ده قضیه را با هم می‌بیند الان چون حال تجرد بر ما حاکم نیست مسائلی که در فردا اتفاق می‌افتد امشب اطلاع نداریم مسائلی که دیروز اتفاق افتاده از جلوی دیدگان ما رد شده است الان همین را می‌فهمیم که الان در آن هستیم در همین وضعیت فعلی در همین لحظه همین آن، حالت فعلی ما این را الان احساس می‌کنیم چرا؟ چون تجرد نداریم اگر برای ما حال تجرد پیدا بشود کی؟ در خواب، در خواب مقداری، مقداری از آن حال تجرد برای انسان حاصل می‌شود یکدفعه انسان یک قضیه که یک هفته‌ی بعد اتفاق می‌افتد می‌بیند هنوز اتفاق نیافتاده هنوز خبر ندارد قضایایی که قبلا اتفاق افتاده اصلا یادش نیست اصلا یادش نیست یکدفعه می‌بیند.