پرهیز از افراط و تفریط در مسئله حسن ظن

و من در این زمینه اگر بخواهم برای شما حکایاتی که با ایشان داشتم و با غیر از ایشان از اولیاء خدا، بخواهم نقل بکنم تا فردا این موقع بنشینم باز هم هست، در مقابل ....! خب حالا اینجا چه کسانی هستند؟ اینها کسانی هستند که به حسب ظاهر التزامی هم ندارند، التزامی هم خیلی ندارند، نه چادری دارند که دو متر روی زمین کشیده شده و سه‌تا نقاب رویش است و نه اهل دعای سمات و ابوحمزه‌ی ثمالی و افتتاح و .... معلوم است دیگر قیافه و وضعشان، اما چیست؟ دل پاک است، در این دل پاک است وقتی دل پاک باشد، ارتباط هم ارتباط با دل می‌شود، نه ارتباط با ظاهر. چون ربط به ظاهر برنمی‌گردد، ربط به دل برمی‌گردد، به دل برمی‌گردد. گرچه به حسب ظاهر نه، به حسب ظاهر خیلی ظاهر آراسته‌ای آنطور که باید و شاید ندارند. مستضعف است، جاهل است.

اولیاء خدا و پیامبران و معصومین با دل افراد سخن می‌گویند نه با گِل افراد، با دل، با دل آنها حرف می‌زنند با دل آنها ارتباط برقرار می‌کنند، با دل آنها صمیمیت و محبت ایجاد می‌کنند. اما اگر دل صاف باشد هر جا که نقطه‌ای از نور هست آنجا می‌بینیم گرایش دارد، می‌رود به آن سمت، حالا لازم نیست که حتما این شخص از اولیاء خدا باشد نه! همینقدر آدم درستی باشد، آدم اهل دلی باشد، قلبش صاف باشد، شما می‌بینید گرایش به آن سمت است، می‌آید به این سمت. یعنی یک حقیقت و واقعیت در همه جا ساری و جاری است، دیشب عرض می‌کردم حقیقت ولایت چطور در همه‌ی مظاهر سریان و جریان دارد منتهی در یک مظهر آن حقیقت ولایت به صورت دریا و بحر و اقیانوس است مثل ولایت رسول اللَه. در یک جا آن حقیقت ولایت به شکل آن دریا نیست بلکه در یک دایره‌ی محدودتری هست مثل فرض بکنید که عرفای الهی که آنها بر حسب ظرفیتشان دارای مراتب مختلف هستند و در یک جا جوی آب است، همان حقیقت ولایت است، منتهی در جوی آب روان است، و آن آب یکی است، آب را اگر شما ببرید در آزمایشگاه، آن آب دریا و آن آب جوی هر دو یک چیز است فرق نمی‌کند منتهی آن‌ زیاد است او کم است. چرا یک چیز است؟ چون ولایت که حقیقت اتصال نظام اسماء و صفات و ظهور اسما و صفات است همان اسماء و صفات است که به صورت اسماء و صفات جزئیه تبلور و تحقق پیدا می‌کند نه دو چیز مختلف و متفاوت، دو چیز نیست یک چیز است. آن آبی که دارد در جوی می‌آید از خودش آب ندارد، آب را از نهر گرفته، نهر هم از بحیره گرفته، بحیره هم از بحر گرفته، بحر هم از اقیانوس گرفته، یک چیز است منتهی از نقطه‌ی نظر سعی بین اینها مراتب مختلفی هست خب در این شکی نیست. از نقطه‌ی نظر سعی دایره‌ی نفس رسول اللَه اقیانوس است حتی ائمه‌ی پس از رسول خدا هم از نقطه‌ی نظر سعی مادون سعه‌ی رسول اللَه هستند نه مساوی، مساوی نیستند، مادون است ولی یک واقعیت است.