فلسفۀ دعا و شرایط استجابت- احیاء شب 21 ر مضان 1397 هـ.ق
5سیّد بن طاووس زیارتی را که انسان در حرمهای مطهّره میخواند روایت میکند و بعد از آن، جملاتی میگوید که مفادش این است:
در بالای سر قرار بگیر و بگو: خدایا اگر من بهتر و پاکتر از این امام سراغ داشتم، او را بهسوی تو شفیع قرار میدادم! و حالا این امام را شفیع قرار دادهام؛ زیرا دلی پاکتر و بندهای مقرّبتر از او سراغ ندارم!
بعد سرت را به ضریح بگذار و بگو:
پروردگارا، من برای عرض حاجت بهسوی تو از راه دور آمدهام، و این امام را بین خود و بین تو واسطه قرار دادم! إذ کانت القُلوبُ إلیکَ بِالجمیلِ تُشیر.1 و دعا مستجاب میشود.2
مهیّا بودن شرایط استجابت دعا در شبهای قدر
اینها از شرایط دعا است،3 و بسیاری از این شرایطی که گفتیم، امشب در ما جمع است:
اوّلاً: همه وضو داریم؛ ثانیاً: روزه گرفتهایم، و این روزهای ماه رمضان که ما روزه گرفتهایم برای خدا روزه گرفتهایم، نه برای غیر خدا؛ ایضاً عوض دو رکعت نماز، بیشتر نماز خواندهایم؛ زمان هم زمان خیلی خوبی است، شب قدر است که از شبهای بسیار ممتاز در بین تمام سال است؛ مکان هم مکان شریفی است، مسجد خانۀ خدا است و خدا ما را به این خانۀ خود دعوت کرده است و ما هم ملتمسیم، و بر عهدۀ او است که دعای میهمانان خود را اجابت کند و تقاضای آنان را بدهد؛ و دیگر اینکه همه با همدیگر در این درخواست و دعا اجتماع کردهایم، و بنابراین دلها به یکدیگر پیوند میخورد و برای جلب رحمت پروردگار خیلی مؤثّر است.
از اینها گذشته، اگر کسی دیْنی و یا حقّی بر گردن انسان دارد، انسان الآن تصمیم بگیرد که آن حق را ادا کند؛ و اگر کینهای از برادران مؤمن در دل انسان است انسان به خدا واگذار کند، خدا خیلی بهتر میتواند از عهده بر بیاید. ما نه اینقدر عمر داریم و نه حال و مجال داریم که دلهای خود را از کینههای برادران مسلمان پر کنیم؛ چون آن کینه ما را سنگین و خسته میکند و از کار میاندازد، پس به خدا واگذار میکنیم و خدا خودش میداند. چرا ما خودمان را سنگین کنیم؟! خدا بهترین منتقم است! پس الآن تمام این دلها را از هر کینهای که هست پاک کنیم تا دعایی که میخواهیم بکنیم، مستجاب شود.
- انوار الملکوت، ج ٢، ص ٣٥٨، تعلیقه:
«زيرا دلهاى ما همگى تو را به كردار جميل و زيبا مىشناسند (و به رحمت و عطوفت نسبت به بندگان اشارت مىنمايند).» - مصباح الزّائر، ص ٤٦٨ ـ ٤٧٢.
- جهت اطّلاع بیشتر از شرایط بیستوپنجگانۀ استجابت دعا رجوع شود به انوار الملکوت، ج ٢، نور ملکوت دعا، مجلس ٩، ص ٣٥١ ـ ٤١٢.
- انوار الملکوت، ج ٢، ص ٣٥٨، تعلیقه:

