فلسفۀ دعا و شرایط استجابت (٢)
دعا روح عبادت. شرایط استجابت دعا. حصول شرایط استجابت دعا در شب قدر. علّت لزوم پایبندی همۀ افراد به آخرین وصیّت امیرالمؤمنین علیه السّلام. فرازهای از وصیّت امیرالمؤمنین علیه السّلام در نوزدهم ماه مبارک رمضان. وصیّت امیرالمؤمنین به تقوا و اتّحاد بین مؤمنین. صیّت امیرالمؤمنین نسبت به خویشاوندان، یتیمان، قرآن و همسایگان. وصیّت امیرالمؤمنین نسبت به خانۀ خدا، نماز، زکات، ماه رمضان و فقرا. وصیّت امیرالمؤمنین نسبت به جهاد، ذریّه و اصحاب پیغمبر، زنان و کنیزان. وصیّت امیرالمؤمنین به پایداری در راه خدا، احسان و کمک به دیگران، امربهمعروف و نهیازمنکر. ذکر شهادت امیرالمؤمنین علیه السّلام.
مرتب سازی:
فلسفۀ دعا و شرایط استجابت (٢)
4«وقتی که تلاوت قرآن میکنید، بعد از آن دعا کنید!»
زیرا که در حال تلاوت قرآن، شما مشغول صحبت کردن با خدا بودید و کلام او را استماع کردید و انقطاعی پیدا کردید و رحمتی به شما نازل شده است؛ لذا دعا بعد از تلاوت قرآن مستجاب است.
«و دعا بعد از اذان مستجاب است.»
خدا را به تکبیر و تحمید یاد کردید، شهادت بر توحید و رسالت دادید، بر سنّت پیغمبر اعلام به نماز کردید و حالی پیدا کردید، و اگر دعا کنید مستجاب است؛ لذا مستحب است انسان بعد از اذان دعا کند. (همچنین دعا بین اذان و اقامه هم وارد شده است.1)
«و هنگامی که باران از آسمان میآید، دعا کنید! (چون رحمت خدا نازل میشود.)
و وقتی دو صف: صف مؤمنین و صف کفّار و مشرکین برای جنگ در مقابل همدیگر قرار میگیرند.»
مؤمنین در مقابل کفّارند و آمادۀ برای شهادت، در میدان جهاد قدم گذاشتهاند و همه به سوی خدا منقطعاند، اینجا دعا مستجاب است؛ لذا قبل از اینکه جنگ کنند، دعا کنند.
روایت دیگری در کافی از حضرت صادق علیه السّلام است که میفرماید:
اُطلُبوا الدُّعاءَ فی أربَعِ ساعاتٍ: عندَ هُبوبِ الرّیاح و زَوالِ الأَفیاءِ و نُزولِ المَطَر و اوّلِ قَطرَةٍ مِن دَمِ القَتیلِ المُؤمنِ؛ فإنّ أبوابَ السَّماءِ تُفتَحُ عندَ هَذهِ الأشیاءِ.2
«در چهار ساعت دعا کنید: وقتی که باد میوزد، دعا کنید! (آن وزش باد رحمت خدا است.) و در وقتی که سایهها میرود و خورشید غروب میکند (در آن منظرۀ غروب خورشید)، دعا مستجاب است.»
خدا هم در قرآن مجید میفرماید: ﴿وَسَبِّحۡ بِحَمۡدِ رَبِّكَ قَبۡلَ طُلُوعِ ٱلشَّمۡسِ وَقَبۡلَ غُرُوبِهَا﴾.3
«و وقتی باران از آسمان میآید، دعا کنید! و وقتی اوّلین قطره از خون شهید مؤمن به زمین ریخته میشود، دعا کنید! این ساعت خیلی قیمت دارد و درهای آسمان در این مواقع باز است و کسی که دعا کند، دعایش مستجاب است.»
حصول شرایط استجابت دعا در شب قدر
- عدّة الدّاعی، ص ١٢٥.
- الکافی، ج ٢، ص ٤٧٦.
- سوره طه (٢٠) آیه ١٣٠. نور ملکوت قرآن، ج ٢، ص ٥٤٣:
«و قبل از آنكه آفتاب طلوع كند و قبل از آنكه غروب نمايد، با حمد و ستايش پروردگارت او را تسبيح كن!»