لزوم قدرشناسی نسبت به ودیعۀ الهی در نفس انسان

مگر امام صادق علیه‌السلام یا امام باقر علیه‌السلام نفرمودند كه: أمرنا صعب مستصعب لا یتحمّله ملك مقرّب، و لا نبی مرسل، إلّا مؤمن امتحن اللَه قلبه للإیمان. [در جلسه بعد استاد ضمن توضیحاتی متن حدیث را تصحیح فرمودند].¹

نزدیك به همین مضامین. امر ما، حقیقت ما، یعنی ولایت ما، أمرنا صعب مستصعب، یعنی ولایت ما. ادراك ولایت ما، ادراك آن حقیقت واسطیت بین ذات و بین خلق، آن مقام. خب جبرئیل كه بعد از این مقام است، میكائیل كه بعد از این مقام است. امام قبل از این است. امام واسطه است بین ذات پروردگار و بین مراد او كه تعلق اراده به آن مراد تعلق گرفته است. آن واسطه برای تعلق اراده در عالم اعیان آن واسطه را اسمش را می‌گذاریم ولایت. آن ولایت، جبرائیل نیست، میكائیل نیست، آنها همه در زیر آن ولایت امام و اراده او قرار دارند، آنها حكم آلات و ابزار دست امام هستند. وسائط و وسائل برای كار هستند. چطور شما با دستتان این لیوان را بلند می‌كنید، خب این دست بدون اراده شما كه كاری انجام نمی‌دهد، هرچه هست این نفس است كه در اینجا تحقق دارد و این آثار و شوائب را دارد.

امام علیه‌السلام می‌فرماید ولایت ما را نه نبی مرسلی درك می‌كند و نه ملك مقربی، مگر مؤمنی كه خدا قلبش را امتحان كرده باشد، یعنی از بوته آزمایش درآمده باشد، سلوكش را كرده، برنامه‌هایش را انجام داده، مراقبه‌هایش را كرده، امتحاناتش را پس داده یكی پس از دیگری، آن مؤمن، مؤمنی است كه می‌تواند درك بكند. پس آن مؤمن از انبیاء هم می‌شود بالاتر! آن مؤمن همان عارف كاملی است كه می‌گوید كجا حرف ما را جبرائیل هم می‌تواند بفهمد؟

این حالا با یكدیگر درست شد! با همدیگر چفت و جور شد. این معما حل و این حلقه‌ها با همدیگر حالا جور درمی‌آید.

اما حالا می‌تواند آن حرفها را به ما بزند؟ هیهات! برای ما فقط همین نخودچی، شكرپنیر، باقلوا، آب‌نبات و همین مسائل است و آن مسائل نیز برای خودشان است، اینها مربوط به خودشان است. این همان قضیه است. پس بنابراین سجده‌ای كه ملائكه به حضرت آدم كردند در واقع سجده به كه بود؟ به خدا بود. به حضرت آدم كسی سجده نكرد. یعنی سجدهبه همان حقیقتی كه آن حقیقت حقیقت متنازله ذات پروردگار است، چون به غیر خدا كه نمی‌شود سجده كرد. نمی‌شود.