بیان حقیقت توحید افعالی

این قضیه بعد از حصول مقام فناء و بقاء در فناء در بازگشتش به بقاء در کثرت تغییر خواهد کرد؛ یعنی وقتی‌که انسان برمی‌گردد بقاء پیدا می‌کند مثل فرض کنید که ائمه که آنها به جای خود معصومین و همین‌طور عرفا و اولیای الهی وقتی اینها بقاء پیدا می‌کند آن حال اول قبل از فناء را با خود دارند به اضافه یک جنبه معرفت، منتها قبل از فناء آن جنبه معرفت نبود، آن احاطه بر مسائل نبود، آن احاطه بر تمام حقایق عالم هستی نبود آن فقط مقداری از شعور و ادراک و بصیرت برای سالک حاصل می‌شود، ولی در مقام فناء بعد از بقاء خود او از آنجایی که نفسش متحول می‌شود و فانی می‌شود و از بین می‌رود، به‌طورکلی نفس او متبدل می‌شود به یک نفس الهی که آن نفس الهی یک نفسی است که آن حقیقت وجود دیگر به آن تجلّی تام بدون آن اختیار برای تغییر و تبدیل که قبل از فناء برای او بود بدون یک همچنین قضیه‌ای برای او حاصل خواهد شد.

لذا ولی الهی که بقاء پیدا کند اینکه گناه نمی‌کند به‌خاطر همین است؛ یعنی آن دیگر نفسش بعد از او اصلًا نمی‌تواند میل به گناه درش پیدا شود که حالا بخواهد خودش را منصرف کند نمی‌تواند، نه اینکه نفهمد گناه چیست، نه اینکه نفهمد خلاف و تمرد چیست، ولی اصلًا در وجودش حال ... ما الان در وجودمان حال تمایل به گناه هست منتها حالا انجام نمی‌دهیم، به‌خاطر خیلی چیزها انجام نمی‌دهیم، به‌خاطر کتک روز قیامت و ... انجام نمی‌دهیم، یکی هم به‌خاطر اینکه ممکن است رفیقمان اینجا هست آبروریزی می‌شود، الان در این مجلس همه نشستیم همدیگر را داریم نگاه می‌کنیم و خیلی مثل بچه خوب عرض می‌شود حضورتان که نه چیزی نه مسئله‌ای، ما صحبت می‌کنیم. آیا اگر در این مجلس فقط خود ما تنها بودیم همین‌طور بودیم؟

در این عبارت‌های امام سجاد که بعید است امسال بتوانیم برسیم که حضرت در اینجا می‌فرماید که: وَ اعفُ عَن تَوبِیخِى بِکرَمِ وَجهِک فَلَوِ اطَّلَعَ الیومَ عَلَى ذَنبِى غَیرُک مَا فَعَلتُهُ؛ اگر غیر از تو کس دیگری بر اعمال من ناظر بود هیچ‌گاه گناه نمی‌کردم، این از آن عبارت‌هایی است که یک ماه رمضان هم راجع به آن صحبت کنیم کم صحبت کردیم، دیگر حالا اگر خدا ان‌شاءاللَه توفیق بدهد و زنده باشیم برای شما دردسر ایجاد کنیم دیگر این فقره و فقره‌های دیگر می‌ماند برای سال بعد و برای ماه رمضان دیگر.