معنای برهان الهی

او دنبال این است که نگاه کند به دهان آقای حداد ببیند از دهانش چه در می‌آید. این دنبال این است که سماور را فتیله‌اش را بکشد بالا یا پایین و چایی خوب دم بکشد، این دنبال گذران مجلس است، نه دنبال مطلب. نتیجه‌اش چه می‌شود؟ خب آن سهم نمی‌برد، نصیب نمی‌برد. آن کسی که نصیب می‌برد این [مرحوم آقا] است که به دنبال این است که ببیند که امروز از این استاد چی گیرش آمد، امروز چه چیزی که به دردش می‌خورد به دست آورد و به آنجا رسید.

و این یک مطلبی است که از خودم گرفته تا بقیه من مشاهده می‌کنم که نسبت به آن ما متهاون هستیم، سست هستیم، آن جدیت و اهمیت لازم را نمی‌دهیم. همین که احساس می‌کنیم حالا دور هم هستیم و بالاخره خب شب‌هایی هست و روزهایی هست و بالاخره ذکری هست و عند ذکر الصالحین تنزل الرحمة، همین این ما را پر می‌کند. نه این کافی نیست! این خوب است و باید هم باشد، باید انسان با رفیق باشد، ولی باید از این مجلس استفاده کند و سهمش را بگیرد و ببرد، همان‌طوری که نسبت به مسائل دنیا ما همین‌طور هستیم. وقتی می‌رویم در یک جا یک منفعت دنیوی برای ما هست نسبت به آنجا شائق هستیم، راغب هستیم تا برویم این معامله را ما دست بگیریم و از دست ندهیم، به دست فلان کس نیافتد، این سود را ما ببریم.

این مطلب مطلبی است که امام سجاد علیه‌السلام با یک بیان لطیف و ظریف در اینجا بیان کرده‌اند. حضرت می‌فرماید علت این که ما نسبت به گناه سست هستیم، این است که خدایا تو حلیم و بردباری! اگر تو همان موقع حق ما را می‌گذاشتی کف دستمان، ما گناه دیگر نمی‌کردیم، خب می‌دیدیم که هنوز گناه نکرده چوب و چماق خدا آمد، ها! خب انجام نمی‌دادیم. آن برهان ربه، آن حالت قطع، آن حالت ظلمت، آن حالت کدورت، آن بطن خلاف آن در ما آن‌طوری که باید خودش را نشان نمی‌دهد و این ناشی از همان حلم پروردگار است. یعنی آن حلم پروردگار باعث می‌شود که ما تجرّی پیدا بکنیم، ما نسبت به گناه شوق پیدا کنیم و بعد هم خب اطلاع داریم که خدا عفوّ و غفور است و می‌بخشد، این را هم می‌دانیم.